Ana Sayfa   Ürünler   Demolar   Sipariş   Teknik Destek   Bize Ulaşın  
  Teknik Destek  :: Mevzuat 

HARÇLAR KANUNU1

Kanun Numarası : 492
Kabul Tarihi : 02/07/1964
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 17/7/1964 Sayı: 11756
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5  Cilt: 3 Sayfa: 2760

[1] Bu Kanunda, 22/2/2005 tarihli ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu hükümlerine  aykırılık bulunması durumunda, 5302 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağı,  söz konusu Kanunun 70 inci maddesi ile hüküm altına alınmıştır.
 

1.Kısım : Yargı Harçları
2.Kısım : Noter Harçları
3.Kısım : Vergi Yargısı Harçları
4.Kısım : Tapu ve Kadastro Harçları
5.Kısım : Konsolosluk Harçları
6.Kısım : Pasaport, İkamet Tezkeresi, Vize ve Dışişleri Bakanlığı Tasdik Harçları
7.Kısım : Gemi ve Liman Harçları
8.Kısım : İmtiyazname, Ruhsatname ve Diploma Harçları
9.Kısım : Trafik Harçları
10.Kısım : Kısımlar Arasında Müşterek Hükümler

Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı" Cilt: 1 Sayfa: 733

Kanunun Şümulü

Madde 1 - Bu kanuna göre alınacak harçlar aşağıda gösterilmiştir:

  1. Yargı harçları,
  2. Noter harçları,
  3. (Değişik: 21/1/1982 - 2588/1 md.) Vergi Yargısı Harçları,
  4. Tapu ve Kadastro harçları,
  5. Konsolosluk harçları,
  6. Pasaport, ikamet tezkeresi vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları,
  7. Gemi ve liman harçları,
  8. İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları,
  9. Trafik harçları.

1. KISIM : YARGI HARÇLARI

1. BÖLÜM : MÜKELLEFİYET
 

Mevzuu

Madde 2 – Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir.

Ceza mahkemelerinde şahsi hukuka ait hakların hüküm altına alınması halinde de, celse harçları hariç olmak üzere [1] sayılı tarifeye göre harç alınır.

 

Hakem Kararları

Madde 3 – Hakem kararlarının infazı lazım geldiğine dair mahkeme başkanı veya hakim tarafından verilen  şerhlerden, hakem kararının mahiyetine göre, karar ve ilam harcı alınır.

Yabancı hakem kararları ile, kanun gereğince tahkim yolu ile halli mecburi olan davalardan da aynı suretle harç alınır.

Yabancı Mahkeme İlamları

Madde 4 – Yabancı bir mahkeme tarafından verilen ilamların tenfizi için açılacak davalardan, bu ilamlarda hükmolunmuş şeyin değeri, nevi ve mahiyetine göre [1] sayılı tarife gereğince harç alınır.


Bölge İdare Mahkemeleri İle Danıştay İşlemleri

Madde 5 – (Değişik: 21/1/1982 - 2588/2 md.)

Bölge İdare Mahkemeleri ile Danıştay'da açılacak davalardan [1] sayılı tarife gereğince harç alınır.

Ancak, vergi,resim, harç ve benzeri mali yükümler ile bunlara bağlı zam ve cezalarla ilgili olup Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay'ın görevi içinde bulunan işlemler [3] sayılı tarifeye göre harca tabidir.

Karşılık Davalar ve Davaya Müdahale

Madde 6 – Karşılık davalar, müstakil davalar gibi harca tabidir.

Davaya müdahale eden kimse, kanun yollarına müracaat ederse iltihak ettiği taraftan alınan harca eşit harcı ödemek mecburiyetindedir.

Yeniden Harç Alınması

Madde 7 – Muameleden kaldırılan dosya, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda belirtilen süre içinde yenilenmediği takdirde, davanın görülebilmesi yeniden harç verilmesine bağlıdır.


Hükmün Bozulması

Madde 8 – Bir hükmün bozulmasını mütaakıp verilecek hükümlerden yeni bir hüküm gibi karar ve ilam harcı alınır ve bozulan hükümden evvelce alınmış olan karar ve ilam harcı, mütaakıp hükme ait harçdan mahsup olunur.


Tashihi Karar

Madde 9 – Tashihi karar talebinin kabulü üzerine temyiz olunan hüküm tasdik edilirse, temyiz olunan hükümden alınmış olunan harç kadar yeniden harç alınır.


İadei Muhakeme

Madde 10 – İadei muhakemenin kabulü üzerine cereyan edecek davalar, yeni davalar gibi harca tabidir. İadei muhakeme talebinde bulunan neticede haklı çıkarsa evvelce alınan harç mahsup edilir.


Mükellef

Madde 11 – Genel olarak yargı harçlarını davayı açan veya harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir.

Vasinin hesabının görülmesi dolayısıyla alınacak harçlar, vesayet altındaki şahsa izafeten vasiden alınır.

Herhangi bir istek olmaksızın resen yapılacak işlemlere ait harçlar, aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır.

Celse harçlarında mükellef

Madde 12 – Hukuk ve ticaret mahkemelerinde celse harcı, muhakeme tarafların talep ve muvafakatleri üzerine talik edilmiş ise taraflardan ve evvelce yapılması mümkün olan bir işlemin yapılmamış olmasından dolayı talik edilmişse, talike sebebiyet veren taraftan alınır.

 

Her iki halde talike vekiller sebebiyet vermişse celse harcı vekillere yüklenir.

 

Vekil veya taraflara yüklenilen celse harcı müteakip iki celsede ödenmezse bir misli fazlasıyla alınır. Ödenmediği takdirde harcın bu miktar üzerinden tahsili için Maliyeye tezkere yazılmasına karar verilir.
 

2. BÖLÜM : İSTİSNA VE MUAFLIKLAR

 

Harçtan Müstesna İşlemler

Madde 13 - Aşağıda yazılı mevzular harçtan müstesnadır:

  1. (Değişik: 20/3/1981 - 2430/1 md.) Değeri 50 Yeni Türk Lirasını geçmeyen dava ve takipler (Ticari senetlere ait takipler hariç),1

  2. Vasi tayini ve azli, hakimin reddi talebinin kabulü ve hakimin istinkafına ait kararlar,

  3. (Değişik: 30/12/1980 - 2366/1 md.) Ayda 100 Yeni Türk Lirasını geçmeyen nafakalara ait dava ve takipler, “Birden fazla kişiler lehine nafakaya hükmedilmesine dair ilamlarda her kişi lehine hükmedilen miktar müstakil olarak nazara alınır.,1

  4. İcra ve iflas dairelerinin kusuru yüzünden yanlış yapılmış olan işlemlerin ıslahı ve iptaline dair tetkik mercileri kararlarıyla, bu iptal veya ıslah dolayısıyla yeniden yapılacak işlemler,

  5. Ticaret sicilinde re'sen yapılan düzeltmeler,

  6. İcra tetkik mercilerinin cezaya mütedair kararlarıyla bu kararların temyizi işlemleri.

  7. İcra ve İflas Kanununun 270 nci maddesine göre yapılacak defter tutma işlemleri,

  8. Yetkili makamların isteyecekleri ilam ve sair evrak suretleri,

  9. Kamu adına C. savcıları tarafından Hukuk mahkemelerine açılan davalar,

  10. (Ek: 21/1/1982 - 2588/3 md.) Genel Bütçeye dahil idarelerin bu Kanunun 1 ve 3 sayılı tarifelerine giren bütün işlemleri.

(Yukarıdaki işlemlerin hesaplanacak harçlarının, Genel Bütçeye dahil idarelerin haklılığı nispetinde karşı taraftan tahsiline ilgili merciince karar verilir.)

[1] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, 13 üncü maddenin (a) fıkrasında geçen "2 500 lirayı" ibaresi "50 Yeni Türk Lirasını"; (c) fıkrasında yer alan "5 000 lirayı" ibaresi "100 Yeni Türk Lirasını" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

Harçtan Muaf Olanlar

Madde 14 – Erler ve ihtiyaçları Devlet tarafından deruhde ve temin olunan onbaşı ve çavuşlar adliye işlemlerinden ötürü harçtan muaftırlar.
 

3. BÖLÜM : HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ VE NİSPETLERİ

 

Harç Alma Ölçüleri

Madde 15 – Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktü esas üzerinden alınır.

 

Değer Esası

Madde 16 – Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (1) sayılı tarifede yazılı değerler esastır. Müdahalenin men'i tescil ve tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda gayrimenkulün değeri nazara alınır.

 

Gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda ecrimisil ve tazminat gibi taleplerde de bulunulduğu takdirde harç, gayrimenkulün değeri ile talep olunan tazminat ve ecrimisil tutarı üzerinden alınır.

 

Değer tayini mümkün olan hallerde dava dilekçelerinde değer gösterilmesi mecburidir. Gösterilmemişse davacıya tespit ettirilir. Tespitten kaçınma halinde, dava dilekçesi muameleye konmaz.

 

Noksan tespit edilen değerler hakkında 30 uncu madde hükmü uygulanır.

 

Tahliye Davalarında Değer

Madde 17 – Gayrimenkulün tahliyesi davalarında, yazılı mukavele olsun veya olmasın bir yıllık kira bedeli üzerinden karar ve ilam harcı alınır.

 

Gayrimenkul veya Gemilerin Tahliye ve Teslimi

Madde 18 – Bir gayrimenkulün veya bir geminin tahliye ve teslimine dair olan icra takiplerinde tahsil harcı;bir yıllık kira bedeli, yoksa bu süreye göre takdir edilecek bir bedel üzerinden hesaplanır.

 

Menkullerin Teslimi

Madde 19 – Bir menkulün teslimine dair olan icra takiplerinde tahsil harcı; menkulün ilamda veya takip talebinde gösterilen değeri, bu yoksa takdir edilecek değer üzerinden hesaplanır.

 

İcra Takiplerinde Faiz

Madde 20 – İcra takiplerinde takipten sonra işleyecek olan faizler, harcın hesabında nazara alınmaz.

 

Harcın Nispeti

Madde 21 – Yargı harçları [1] sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.

 

Davadan Feragat, Davayı Kabul veya Sulh

Madde 22 – Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh, muhakemenin ilk celsesinde vuku bulursa,karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır.

 

İcra Takibinden Vazgeçme

Madde 23 – Her ne sebep ve suretle olursa olsun, icra takibinden vazgeçildiğinin zabıtnameye yazılması için vazgeçilen miktara ait tahsil harcının yarısı alınır. Ancak haczedilen mal satılıp paraya çevrildikten sonra vazgeçilirse tahsil harcı tam olarak alınır.

 

Gayrimenkul veya Gemilerin Tahliye ve Tesliminde Tahsil Harcı Nispeti

Madde 24 – Gayrimenkul veya gemilerin tahliye veya teslimine dair icralarda Tahsil Harcı (1) sayılı tarifede yazılı miktarların yarısı nispetinde alınır.

 

4. BÖLÜM : HARCIN ÖDENMESİ

 

Ödeme Usulü

Madde 25 – Yargı harçları makbuz karşılığında ödenir.1

[1] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu maddede geçen “ilgili kâğıt ve belgelere harç pulu yapıştırılmak suretiyle" ibaresi, "makbuz karşılığında" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

Ödeme Yeri

Madde 26 – Yargı harçları harca konu olan işlemleri yapan mahkeme veya daire tarafından alınır.

 

Kanunlarda aksine hüküm varsa bu madde yerine o hüküm uygulanır.

 

Maktu Harçlarda Ödeme Zamanı

Madde 27 – (1) sayılı tarifede yazılı maktu harçlar ilgili bulunduğu işlemin yapılmasından önce peşin olarak ödenir.

 

Mahiyetleri icabı işin sonunda hesap edilip alınması gerekenler, harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.

 

Harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise, mütaakıp muamelelere ancak harç ödendikten sonra devam olunur.

 

Nispi Harçlarda Ödeme Zamanı

Madde 28 – (1) sayılı tarifede yazılı nispi harçlar aşağıdaki zamanlarda ödenir :

a) Karar ve İlam Harcı,

Karar ve İlam harçlarının dörtte biri peşin, geri kalanı kararın verilmesinden itibaren iki ay içinde ödenir. Karar ve İlam Harcı ödenmedikçe ilgiliye ilam verilmez.

 

b) İcra Tahsil Harcı,

İcra takiplerinde Tahsil Harcı alacağın ödenmesi sırasında, ödeme yapılmayan hallerde harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.

 

Harç alacağı icranın yerine getirilmesiyle doğar.

 

Konunun değeri üzerinden alınacak İflas Harçlarında da bu bent hükümleri uygulanır.

 

c) Depozito, defter tutma ve miras işlerine ait harçlar,

 

(1) Sayılı tarifenin (D) bölümünde yazılı depozito defter tutma ve miras işlerine ait harçlar işin sonundan itibaren 15 gün içinde ödenir.

 

İlamsız Takiplerde Peşin Harç

Madde 29 – İlama dayanmayan takip isteklerinden alacak miktarının binde beşi peşin alınır.

 

Peşin harçlar takip sonunda alınacak asıl harca mahsup olunur.

 

İlama dayanmayan takiplerde alacaklı mahkemeye müracaata mecbur kalırsa, peşin alınan harç kendisine iade olunur. Veya alacaklının isteği üzerine mahkeme harçlarına mahsup edilir.

 

Noksan Tespit Edilen Değer Üzerinden Harcın Ödenmesi

Madde 30 – Muhakeme sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır.

 

Peşin Alınan Karar ve İlam Harçlarının Geri Verilmesi

Madde 31 – Peşin alınan Karar ve İlam Harcı işin hitamında ödenmesi gerekenden fazla olduğu anlaşılırsa fazlalık istek üzerine geri verilir.

 

5. BÖLÜM : ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

 

Harcı Ödenmeyen İşlemler

Madde 32 – Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe mütaakıp işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmeyen harçları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır.

 

İşçi Alacaklarının Takibi

Madde 33 – İş mahkemeleri tarafından işçiler lehine hükme bağlanmış olan hak ve alacakların takibinde işçilerden hiç bir harç alınmadan gerekli işlem yapılır. Bu harçlar işçi haklı çıktığı takdirde takip sonunda hesap edilerek ayrıca bir hükme hacet kalmadan borçludan tahsil olunur.

 

Yol Giderleri ve Tazminatı

Madde 34 – (Mülga : 8/5/1991 - 3717/3 md.)

 

İstinabe Yoluyla İcra Takiplerinde Giderler

Madde 35 – Diğer bir icra ve iflas dairesinden istinabe suretiyle bir işlemin yapılması istendiği zaman bu işlemlere ait lüzumlu giderler o dairelere gönderilir.

 

Paraların Bankalara  ve Malsandıklarına Yatırılması

Madde 36 – Mahkemeler, hakimler, C. savcıları ve icra iflas daireleri tarafından adli ve idari işlemlerle takip işlemlerinden dolayı herhangi bir sebeple alınmış olan paraların bankaya yatırılması halinde bu paralara ait faiz, ikramiye ve sair menfaatleri Devlete aittir.

 

Şüyuun giderilmesi neticesinde hasıl olan para ve tereke paraları ile kısıtlı veya gaip adına bankaya yatırılan paralar yukarı ki fıkra hükmünden müstesnadır.

 

Paraların bankaya ve malsandıklarına yatırılması için ilgililerden gider adı ile bir şey alınmaz.

 

Paraların alacaklıya gönderilme giderleri alacaklıya aittir.

 

İlgilinin hak ettiği parayı, hak etme tarihinden itibaren on yıl içinde almak için müracaat etmemesi halinde, bu paralar Hazineye gelir kaydolunur.

 

Süresinde Ödenmeyen Harçlar

Madde 37 – Bu kanunda ödeme zamanı gösterilen harçlardan süresinde ödenmeyenleri, ilgili mahkeme ve daireler tarafından sürenin sonundan itibaren onbeş gün içinde bir yazı ile o yerin vergi dairesine bildirilir ve harçlar vergi dairesince tahsil olunur.

 

Yazıda harcın nevi ve mahiyeti, miktarı, mükellefin soyadı ve adı ve en son ikametgah adresi açık olarak gösterilir.

 

2. KISIM : NOTER HARÇLARI

1. BÖLÜM : MÜKELLEFİYET VE MUAFLIK

Mevzuu

Madde 38 – Noter işlemlerinden bu kanuna bağlı (2) sayılı tarifede yazılı olanları noter harçlarına tabidir.

 

Pey akçesi, zamanı rücü, ücret tevkifi, cezai şart gibi bir akdin müeyyidesi kabilinden olan taahhütlerden, başlı başına bir akde konu olmadıkça harç alınmaz.

 

(Ek:13/7/1967 - 903/5 md.) Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların kuruluş muameleleriyle bu vakıflara yapılacak bağışlamalar harca tabi tutulmaz.

 

Yetkili Makamların İsteyecekleri Suretler

Madde 39 – Kamu hukuku ile ilgili işlerde yetkili makamların isteyecekleri suretlerden harç alınmaz.

 

Mükellef

Madde 40 – Noter harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını istiysen kişiler ödemekle mükelleftirler.

 

2. BÖLÜM : HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ VE NİSPETLERİ

 

Harç Alma Ölçüleri

Madde 41 – Noter harçları (2) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

 

Değer Esası

Madde 42 – Değer veya ağırlık ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (2) sayılı tarifede yazılı değer veya ağırlıklar esastır.

 

(Değişik ikinci fıkra: 4/6/2008-5766/11 md.) Menkul ve gayrimenkul mallar hakkında alım, satım, taahhüt ve rehinle ilgili her nevi mukavele, senet ve kâğıtlarda değer gösterilmesi mecburidir. Rehin bordroları ile kamu idarelerine verilmek üzere ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uyulacağına ilişkin olarak düzenlenen taahhütnameler hakkında bu hüküm uygulanmaz

 

Çeşitli İşlemlerde Değer

Madde 43 – Tarifede yazılı nispi harçların hesabında, sulh işlemlerinde sulh olunan bedel, rehin işlemlerinde rehin bedeli, kiralarda mukaveledeki süreye göre kira karşılığının toplamı, süre belli değilse bir yıllık kira tutarı,hizmet akdinde süreye göre verilecek ücretin toplamı, süre belli değilse bir yıllık ücret tutarı, sermaye şirketlerinde konulması ve ileride konulması taahhüt edilen sermayenin toplamı, kaydı hayatla, irat bağlanmasında bir yıllık irat tutarı, harca esas olur.

 

Kiralamanın devir ve feshinde geri kalan süreye, sermayenin artırılmasında yalnız artırılan kısma ve sermaye paylaşılmasında mevcut miktara göre harç alınır.

 

(Ek:15/12/1990 - 3689/10 md.) Motorlu kara taşıtları ile ilgili alım,satım ve taahhüt işlemlerinde gösterilecek değer; işleme konu olan taşıtın cinsi, markası, model, tipi ve yaşı itibariyle Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince tespit edilen ve işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan kasko sigortasına esas değerinden aşağı olamaz. Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliğince düzenlenen listelerde yer almayan eski model taşıtların asgari değeri; o taşıtların listede yer alan en eski modelleri için belirlenen değerinden her model yılı için % 10 indirim yapılmak suretiyle tespit edilir. Birlikçe düzenlenen listelerde yer almayan taşıtların değerleri, emsali taşıtların değerlerinden aşağı olamaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belirlenir.1

[1] Bu fıkranın uygulanma usul ve esasları ile ilgili 17 Seri Nolu Tebliğ 26/12/1990 tarih ve 20737 sayılı Resmi Gazete' de yayımlanmıştır.

Kişilerin, İmzaların, Birden Çok Olması

Madde 44 – Bir kişinin birden çok kişiyi temsil etmesi harcın artırılmasını gerektirmez.

 

Şu kadar ki, bütün imzaların tasdiki kanunen şart olan muamelelerde vekaleten imza edilmesi halinde,vekilin imzasının tasdikinden alınacak harç temsil ettiği kişilerin sayısınca çoğaltılır.

 

Bir işte müştereken hareket eden vekillerin ve bir borca kefalet eden müteselsil kefillerin bir kağıda koyacakları birden çok imzalar bir imza sayılır.

 

Ancak mümessil, haiz olduğu birden fazla sıfatlara dayanarak imza ederse sıfatları sayısınca harç çoğaltılır. Bir kişi hem kendisi için ve hem başkalarını temsil suretiyle imza ederse kendisi için  ayrı, başkaları için de yukarı ki fıkralara göre ayrı harç alınır.

 

Birden ziyade kimseler, bir kağıda ayrı ayrı işler için imza atıyorlarsa her birinden imza ettikleri kısım için ayrı ayrı harç alınır.

 

Harcın Nispeti

Madde 45 – Noter harcı, (2) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.

 

Bir arada Yapılan İşler

Madde 46 – Birbiriyle ilgili işler bir arada bulunursa en yüksek harç alınmasını gerektiren iş üzerinden bir harç alınır.

 

Yarı Harca Tabi İşler

Madde 47 – Sürenin uzatılması ve vadenin yenilenmesi halinde asıl senet, mukavele ve kağıtlardan alınmış olan harcın yarısı alınır.

 

3. BÖLÜM : HARCIN ÖDENMESİ

 

Madde 48 – (Mülga: 18/1/1972 - 1512/208 md.)

 

Ödeme Zamanı

Madde 49 – Noter harçları, ilgili işlemin hitamından önce peşin olarak alınır.

 

4. BÖLÜM : ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

 

Sorumluluk

Madde 50 – Düzenleme ve tasdik işlemleri noterlerin kusurlarından dolayı, mahkeme tarafından hükümsüz addolunursa noter aldığı harç ve ücretler tutarını şahsen tazmin ile mükelleftir.

 

Harç ve ücretlerin tazmin ettirilmiş olması, ilgililerin genel hükümler dairesinde noterden ayrıca zarar ve ziyan istemelerine engel teşkil etmez.

 

Noterlere Verilecek Ücretler ve Beyiyeler

Madde 51 – (Mülga: 18/1/1972 - 1512/208 md.)

 

3. KISIM : VERGİ YARGISI HARÇLARI

 

1. BÖLÜM : MÜKELLEFİYETİ

 

Mevzuu

Madde 52 – (Değişik: 21/1/1982 - 2588/4 md.)

Vergi yargısı işlemlerinden bu Kanuna ekli (3) sayılı tarifede yazılı olanlar, vergi yargısı harçlarına tabidir.

 

Mükellef

Madde 53 – (Değişik: 21/1/1982  - 2588/5 md.)

Vergi yargısı harçları, harca mevzu olan işlemlerden dolayı Vergi Mahkemeleri, Bölge İdare Mahkemeleri ve Danıştay'a başvuranlar tarafından ödenir.

 

2. BÖLÜM : HARÇ ALMA ÖLÇÜSÜ, ÖDENMESİ VE GERİ VERİLMESİ

 

Harç Alma Ölçüleri

Madde 54 – (Değişik: 21/1/1982  - 2588/6 md.)

Vergi yargısı harçları (3) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

 

Harcın Ödenmesi

Madde 55 – (Değişik: 21/1/1982 - 2588/7 md.)

Vergi yargısı harçlarından, “Başvurma harcı” dava dilekçesi verilmesi sırasında makbuz karşılığında ödenir.1

 

Nispi ve maktu harçlar, ihbarname esasına göre, ihbarnamenin tebliği tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili vergi dairesine ödenir.

[1] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu maddede geçen "dava dilekçesine pul yapıştırılmak suretiyle peşin olarak" ibaresi, "dava dilekçesi verilmesi sırasında makbuz karşılığında" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

Harcın Geri Verilmesi

Madde 56 – (Değişik: 21/1/1982 - 2588/8 md.)

Vergi Mahkemelerince verilen nihai kararlar üzerinden alınan nispi ve maktu harçlar (Başvurma harcı hariç) Bölge İdare Mahkemelerince veya Danıştay'ca mükellef lehine karar verilmesi halinde mükellefçe kazanılan miktar üzerinden, kesin kararın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde geri verilir veya istek üzerine vergi borcuna mahsup edilir.
 

4. KISIM : TAPU VE KADASTRO HARÇLARI

1. BÖLÜM : MÜKELLEFİYET

 

Mevzuu

Madde 57 – Tapu ve kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabidir.

 

Mükellef

Madde 58 – (Değişik birinci cümle: 21/1/1982 - 2588/9 md.) Tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli tarifede belirtilen kişiler; tarifede belirtilmeyen işlemlerde taraflar aksini kararlaştırmamış ise, aşağıda yazılı kişiler ödemekle mükelleftir.

  1. Mülkiyet ve mülkiyetten gayrı ayni hakları iktisap edenler, (İktisap eden kişiler birden fazla ise harçları hisseleri oranınca öderler)

  2. İpotek tesisinde ipoteği tesis edenler,

  3. Kadastro işlerinde adlarına tescil yapılanlar,

  4. Miras sebebiyle çıplak mülkiyetin mirasçı adına tescilinde, çıplak mülkiyet sahibi olanlar,

  5. Rücülarda rücü eden taraf,

  6. Bunlar dışında kalan işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar.


2. BÖLÜM : İSTİSNALAR

 

Harçtan Müstesna Tutulan İşlemler

Madde 59 – (Değişik: 21/1/1982 - 2588/10 md.)

Aşağıda yazılı işlemler harçtan müstesnadır:

a) (Değişik: 4/6/2008-5766/11 md.)Genel ve özel bütçeli dairelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köylerin iktisap edecekleri gayrimenkullerin vesair ayni hakların tescili, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,

 

b) Kamu menfaatlerine yararlı dernekler ile Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıfların iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleriyle bu dernek ve vakıflara ait tesislerin ve bu tesislerin sonradan iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri ve şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri.

 

c) İlgililerin kusurları olmaksızın tapu ve kadastro idareleri tarafından yapılacak hataların tashihleri,

 

d) Mahkemeler, icra ve iflas daireleri ve diğer resmi dairelerce istenecek kayıt ve belge suretleri,

 

e) Karşılıklı olmak şartıyla yabancı devletlerin diplomatik veya konsolosluk ihtiyaçları için iktisap edecekleri gayrimenkullerin ve sair ayni hakların tescilleri, şerhi gerektiren işlemleri ve bunların terkinleri,

 

f) Arkeolojik araştırmalar için yapılan iktisaplar ile ilgili tescil, şerh ve terkinler (Bu istisna hükmünün uygulanması şartları Milli Eğitim Bakanlığının görüşü alınarak Maliye Bakanlığınca tespit ve Resmi Gazete ilk ilan olunur),

 

g) 7269 sayılı Kanuna göre yaptırılacak meskenlere, 4753 sayılı Kanuna göre yapılan iktisaplara ve 3202  sayılı Kanun uyarınca T. C. Ziraat Bankası kredilerinden istifade suretiyle yapılmış bulunan hayvan barınak yerlerine ilişkin tescil, şerh ve terkinler,

 

h) Deprem, su basması, yangın gibi tabii afetlerin vukubulduğu bölgelerde (Bu bölgeler Maliye ve İmar ve İskan Bakanlıklarınca müştereken tespit olunur) bu afetlerin vukubulduğu yılı izleyen yıldan itibaren en çok beş yıl içinde arsa üzerinde inşa veya binaya ilave suretiyle meydana getirilen binalar, bağımsız bölümler veya katlar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,

 

i) Tersane yapımı için Devlet Planlama Teşkilatınca verilmiş Teşvik Belgesini haiz tüzel kişilerce bu maksatla iktisap edilen gayrimenkuller ve bu yerlerde inşa veya binaya ilave suretiyle meydana getirilen binalar için yapılan tescil, şerh ve terkinler,

 

j) a, e ve f bentlerinde belirtilen şekilde iktisap olunan gayrimenkullerin herhangi bir şekilde başkalarına devir ve ferağı,

 

k) (Ek: 4/12/1985 - 3239/91 md.) Beden Terbiyesi Teşkilatına dahil derneklerin münhasıran sporla uğraşmak üzere kurulan anonim şirketlere sermaye olarak koydukları gayrimenkuller ile bu şirketlere devrettikleri gayrimenkullerle ilgili devir ve iktisap işlemleri.

 

l) (Ek: 30/7/2003-4962/13 md.) 2985 sayılı Toplu Konut Kanununa 10.5.1990 tarihli ve 3645 sayılı Kanunla eklenen ek 1 inci maddesi kapsamında kullandırılacak kredilerle ilgili ipotekler ile bu konutların hak sahipleri adına tapuya tescili.1

[1] 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle; bu bentte yer alan "ek 1 inci" ibaresi "ek 2 nci" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

m) (Ek: 14/7/2004-5226/20 md.) 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamındaki tescilli taşınmaz kültür varlıklarının devir ve iktisabına ilişkin işlemler.

 

n) (Ek: 30/12/2004-5281/9 md.) Organize sanayi, endüstri veya teknoloji geliştirme bölgelerinde yer alan gayrimenkullerin ifraz veya taksim veya birleştirme işlemleri.

 

o) (Ek: 21/2/2007-5582/31 md.)  Konut finansmanı kuruluşları ve ipotek finansmanı kuruluşları tarafından 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı kapsamında tesis olunacak ipotek işlemleri,

 

p) (Ek: 21/2/2007-5582/31 md.)  2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 38/A maddesinde tanımlanan konut finansmanı amacıyla yapılacak finansal kiralamalarda kiralanan konutların kiracıya devri,

 

r) (Ek: 21/2/2007-5582/31 md.; Mülga: 4/6/2008-5766/11 md.)

 

Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır.
 

3. BÖLÜM : HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ VE NİSPETLERİ

 

Harç Alma Ölçüleri

Madde 60 – Tapu ve kadastro harçları, (4) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemlerin nevi ve mahiyetine göre, değer esası üzerinden nispi veya maktu olarak alınır.

 

Değer Esası

Madde 61 – Değer ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (4) sayılı tarifede yazılı değerler esastır.

 

İpotekli Gayrimenkuller

Madde 62  – Rehin ile takyidedilmiş bir gayrimenkulün bağışlanmasında bağışlama yapıldığı anda bakiye kalan rehinli borç miktarı gayrimenkulün mukayyet kıymetinden indirilir.

 

Kayıtlı Değer, Emlak Vergisi Değeri 1

[1] Bu madde başlığı “Kayıtlı değer” iken, 11/8/1999 tarih ve 4444 sayılı Kanun ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

Madde 63 – (Değişik: 3/4/2002-4751/5 md.)

 

Bu Kanunda sözü edilen "kayıtlı değer" veya " emlâk vergisi değeri" deyimi; 1319 sayılı Emlâk Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre belirlenen vergi değerini ifade eder.

 

(Değişik ikinci fıkra: 4/6/2008-5766/11 md.) Gayrimenkul devir ve iktisaplarında tapu ve kadastro harcı, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere, beyan edilen devir ve iktisap bedeli üzerinden hesaplanır.

 

(Değişik üçüncü fıkra: 4/6/2008-5766/11 md.) Tapuda yapılan işlemden sonra, emlak vergisi değerinden daha düşük bir bedel üzerinden harç ödendiğinin veya beyan edilen devir ve iktisap bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının tespit edilmesi halinde, aradaki farka isabet eden harç ikmalen veya re’sen tarh edilir. Bu suretle tarh edilecek tapu ve kadastro harcı için, 213 sayılı Vergi Usul Kanununda yer alan vergi ziyaı cezası % 25 nispetinde uygulanır. Takdir komisyonu kararlarına istinaden bu fıkra uyarınca tarhiyat yapılamaz.

 

Harcın hesabında 10 Yeni Türk Lirasına kadar olan matrah kesirleri dikkate alınmaz.2

 

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespite Maliye  Bakanlığı yetkilidir.

[2] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu maddede geçen “on milyon liraya” ibaresi, “10 Yeni Türk Lirasına” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

Harcın Nispeti

Madde 64 – Tapu ve kadastro harçları (4) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır.

 

Muhtelif işlemler aynı zamanda yapılırsa her işlem ayrı ayrı harca tabidir. Şu kadar ki ifrazen yapılan taksimlerde bu fıkra hükmü uygulanmaz.

 

Çıplak mülkiyet ve intifa haklarına ait harçların hesabında, kayıtlı değerin üçte biri çıplak mülkiyete, üçte ikisi de intifa hakkına ayrılır.

 

Tashih Harcı

Madde 65 – Tapu sicilinde kayıtlı arsa ve arazi üzerinde yeniden inşa olunacak bina ve sair tesislerin tescilinde veya her nevi vasıf değişikliklerinde tashih harcı alınır.
 

4. BÖLÜM : HARCIN ÖDENMESİ

 

Ödeme Usulü

Madde 66 – Tapu ve kadastro harcları, makbuz karşılığında ödenir.

 

Bunun şeklini Maliye Bakanlığı düzenlemeye yetkilidir.

 

Ödeme Yeri

Madde 67 – (Değişik: 21/1/1982 - 2588/11 md.)

 

Tapu ve kadastro harçları, işlemin yapıldığı yerin vergi dairesine ödenir. Maliye Bakanlığınca yetki verilmesi halinde ilgili kuruluşlar tarafından da tahsil olunabilir.

 

Kadastro ve Tapulama Harçlarında Ödeme Zamanı

Madde 68 – (Değişik: 4/12/1985 - 3239/92 md.)

 

Kadastro ve tapulama harçları tahakkukundan  itibaren (ihtilaflı işlerde hükmün kesinleştiği tarihi takip eden aybaşından itibaren) bir sene içinde ödenir.

 

İştirak halindeki mülkiyetlerde tahakkuk ettirilen harcın tamamı, diğer şeriklere rücu hakkı mahfuz kalmak şartıyla, o gayrimenkule fiilen zilyed bulunan şerikten ve birden ziyade şerik fiilen zilyed bulunuyorsa bunlardan herhangi birinden tahsil olunur.

 

Ancak, kadastro ve tapulaması yapılan gayrimenkul bu süre içinde tedavül ederse, harç yeni malik adına yapılacak tescilden önce ödenir.

 

Tapulama Kanununun 71 inci maddesi hükmü mahfuzdur.

 

5. BÖLÜM : ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

 

Harcın Teminatı

Madde 69 – Tapulama Kanununa göre tahakkuk etmiş olup tapu kütüğünde kayıtlı bulunan gayrimenkuller kadastro harçlarında harcın teminatıdır ve maliki değiştiği takdirde yeni malikten dahi tahsil olunur.

 

Gönderilecek Listeler ve Sorumluluk

Mükerrer Madde 69 – (Ek: 2/1/1982 - 2588/12 md.)

 

Tapu ve kadastro idareleri, devredenin ve iktisap edenin adı ve adresi ile gayrimenkulün harca esas tutulan değerini ve vasıflarını, noterler de düzenledikleri veya tastik ettikleri gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmelerinin birer örneğini şekli ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek listelerle birlikte işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren en geç 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirmekle mükelleftirler.

 

Bu Kanuna göre bildirme mecburiyetini yerine getirmeyenler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 150 nci maddesinin 1, 2 ve 3 üncü bentlerinde yazılı olanlar için uygulanan ceza hükmolunur.

 

(Değişik: 4/12/1985 - 3239/93 md.) Belediyeler ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığının ilgili memurları arsa, arazi veya bina üzerine yeniden inşa edilen binalarla ilgili yapı kullanma iznini (iskan belgesini) vermeden önce, vergi dairesine gerekli harcın ödendiğini gösterir belgeleri talep etmeye mecburdurlar.

 

Akdin Daire Dışında Yapılması

Madde 70 – (Değişik birinci fıkra: 4/12/1985 - 3239/94 md.) Tapu memurlarının istek üzerine bir hakkı tesis, tadil veya terkin gibi tapu işlemleri için daire dışına gitmeleri halinde birinci derecede Devlet memurunun aldığı geçici görev yolluğunun 2/3'ü tazminat olarak emaneten mal sandığına yatırılır. Görevin tamamlanmasından sonra bu miktarın yarısı Hazineye gelir kaydedilir. Diğer yarısı tazminat olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce hazırlanacak yönetmelikte belirtilen esaslara göre ilgili memurlar arasında dağıtılır. İstenen yere gidilmekten vazgeçilirse emaneten alınan para ilgilisine geri verilir. Mutad ulaştırma aracının sağlanması iş sahiplerine aittir.

 

İfraz, taksim, yüzölçümü gibi işler için harice gidildiği takdirde, ilgili memurlara Harcırah Kanunu hükümleri gereğince yollukları verilir.

 

5.KISIM : KONSOLOSLUK HARÇLARI

1. BÖLÜM : MÜKELLEFİYET

Mevzu

Madde 71 – Türkiye Cumhuriyeti muvazzaf ve fahri konsoloslukları tarafından yapılacak konsolosluk işlemlerinden bu kanuna bağlı (5) sayılı tarifede yazılı olanları, konsolosluk harçlarına  tabidir. İcabında Türkiye menfaatlerini deruhte eden yabancı devlet muvazzaf ve fahri konsoloslukları tarafından yapılacak konsolosluk işlemlerinden yukarıdaki fıkrada belirtilmiş olanları da bu Devletin kabul etmesi halinde konsolosluk harçlarına tabidir.

 

Konsoloslarca Yapılacak  Noter İşlemleri

Madde 72 – (Değişik: 18/1/1972 - 1512/207 md.)

 

Konsoloslar tarafından yapılacak noter  işlemlerinde,kanunun noter harçlarına ait hükümleri uygulanır.

 

Mükellef

Madde 73 – Konsolosluk harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftirler.

2. BÖLÜM : İSTİSNALAR

Harçtan Müstesna İşlemler

Madde 74 – Aşağıdaki mevzular harçtan müstesnadır:

 

a) Yabancı memleketlere tedavi maksadıyla gidenlere ait işlemler,

 

b) Yabancı memleketlerde öğrenim ve inceleme için bulunan öğrencilerle, resmi bir göreve veya Devletçe tedavi veya hava değişimine gönderilmesi sebebiyle, bulunduğu sırada ölen Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Hükümet üyeleri, askeri ve sivil memurlar, subaylar ve erlerin ve Türk mürettebatının terekeleriyle ilgili bütün işlemler,

 

c) Doğum ve ölüm ilmühaberleri,

 

d) Konsoloslukların yetkilerine giren askeri işlemlere ait her türlü kağıtların düzenlenmesi veya onaylanması,

 

e) Öğrenci müfettişliği bulunmayan yerlerde müfettişlik görevi yapan konsoloslukların bu işlere ilişkin olarak düzenleyecekleri ve onaylayacakları kağıtlar.

 

f) (Ek: 28/12/2001-4731/6 md.) Türkiye’deki kurum ve kuruluşlara hibe olarak yardım amacıyla gönderilecek mal, malzeme, araç ve gereçler için konsolosluklarda düzenlenecek hibe senetleri

3. BÖLÜM : HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ VE NİSPETLERİ

Harç Alma Ölçüleri

Madde 75 – Konsolosluk harçları, (5) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

 

Harcın Nisbeti

Madde 76 – (Değişik: 29/7/1970 - 1318/104 md.)

 

Konsolosluk harçları (5) sayılı tarifede yazılı nisbetler üzerinden alınır.

 

(Değişik: 10/4/1985 - 3180/1 md.) Konsoloslar tarafından yapılacak noter işlemlerinde (2) sayılı tarifede yazılı nispetler uygulanır.

 

4. BÖLÜM : HARCIN ÖDENMESİ

 

Ödeme Usulü

Madde 77 – Konsolosluk harçları, makbuz karşılığında ödenir.1

[1] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu maddede geçen “işle ilgili kağıt ve belgelerin konsolosluklarda kalacak nüshalarına, kalmayan hallerde asıllarına pul yapıştırılmak suretiyle” ibaresi, “makbuz karşılığında” olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

Ödeme Zamanı

Madde 78 – Konsolosluk harçları, ilgili işlemin sona ermesinden önce peşin olarak ödenir.

 

Yabancı Para İle Tahsil Edilecek Harçların Hesabı

Madde 79 – (Değişik: 10/4/1985 - 3180/2 md.)

 

Konsolosluk harçları ile Türkiye Cumhuriyeti Muvazzaf ve Fahri Konsolosluklarının yaptıkları her türlü işlemlere ait harçlar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit ve ilan edilecek döviz kurlarına göre ve bu işlemlerle ilgili tarifelere ayrı ayrı veya birlikte emsal uygulanmak suretiyle hesap edilerek tahsil edilir.

 

5. BÖLÜM : ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

 

Dışişleri Bakanlığının Yetkisi

Madde 80 – Yabancı devletler konsolosluklarınca Türklerden alınan konsolosluk harçları, (2) ve (5) sayılı tarifelerde yazılı harçlardan fazla olduğu takdirde, Dışişleri Bakanlığı mukabele bilmisil olarak o devletler uyruklarından aynı miktarda Konsolosluk harçları almaya yetkilidir.

 

Zaruri Giderler

Madde 81 – Kanuna göre alınması icabeden harçlardan başka muhafaza ücreti, hakem, hesap görme, bilirkişi, yolluk ve saire gibi, harca tabi işlemler için yapılması zaruri giderler ilgililer tarafından peşin olarak ödenir.

 

(Ek fıkra:17/9/2004-5234/6 md.) Elçilik ve konsolosluklarda yapılacak konsolosluk işlemleri için zorunlu gider olarak alınacak posta ve haberleşme ücretleri, her ülkenin mahalli şartları da dikkate alınarak Dışişleri ve Maliye bakanlıklarınca birlikte belirlenir. Alınan bu tutarların harcanmayan kısmı ilgilisine iade edilir. Mali yıl sonuna kadar ilgilisine iade edilemeyenler bütçeye gelir kaydedilir.

 

Kırtasiye veya diğer büro giderleri için masraf adiyle bir şey alınmaz.

 

Harçların Konsolosluk Giderlerine Tahsisi

Madde 82 – Konsolosluk harçlarından yapılacak tahsilat tutarının, konsolosluk giderlerine karşılık tutulması veya diğer bir dış temsilciliğine gönderilmesi veya memlekete getirtilmesi hususları, Maliye ve Dışişleri Bakanlıklarınca beraberce kararlaştırılır.

 

6. KISIM : PASAPORT, İKAMET TEZKERESİ, VİZE ve DIŞİŞLERİ BAKANLIĞI TASDİK HARÇLARI

 

1. BÖLÜM : MÜKELLEFİYET

 

Mevzu

Madde 83 – Pasaport, ikamet tezkeresi, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik işlemlerinden bu kanuna bağlı (6) sayılı tarifede yazılı olanlar harca tabidir.

 

Mükellef

Madde 84 – Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir.

 

2. BÖLÜM : İSTİSNA VE MUAFLIKLAR

 

Harçtan Müstesna İşlemler

Madde 85 – Pasaport Kanunu hükümlerine uygun olarak verilecek aşağıda yazılı pasaportlar, ikamet tezkereleri ve tasdik işlemleri harçtan müstesnadır:

 

a) Diplomatik pasaportlar, hususi pasaportlar ve hizmet pasaportları,

 

b) Yabancı memleketlere münhasıran öğrenim için gideceklere gerek Türkiye'den çıkarken ve gerekse yabancı memleketlerde öğrenimlerini tamamlayıncaya kadar verilecek pasaportlar,

 

c) Yabancı memleketlerde yoksul kalmış oldukları sabit olan Türk vatandaşlarına, Türkiye Cumhuriyeti konsoloslukları tarafından münhasıran Türkiye'ye dönüş yolculuğu için muteber olmak ve veriliş tarihinden itibaren en fazla üç ay içinde kullanılmak üzere verilecek pasaportlar,

 

d) Seyahatleri Türkiye için kültürel, ticari veya sosyal bir fayda sağlayacak mahiyette bulunduğu sabit olanlarla, Milli Eğitim Bakanlığının izni ile ilmi incelemelerde bulunmak veya yabancı memleketlerde yapılacak, spor temas ve müsabakalarına katılmak üzere toplu halde gezi yapacak öğretmen, öğrenci ve sporculara verilecek pasaportlar,

 

e) Yabancı memleketlerde, Türk konsoloslukları tarafından düzenlenen veya tasdik olunan evrakın Dışişleri Bakanlığınca tasdikı,

 

f) Türkiye'deki yabancı konsolosluk müstahdemleriyle, bu konsoloslukların meslekten olan memurları yanında ikamet etmek suretiyle hizmetlerinde bulunan yabancılara verilecek ikamet tezkereleri (Karşılıklı olmak şartıyla).

 

g) (Ek: 11/8/1999 - 4444/11 md.) Dışişleri Bakanlığınca mütekabiliyet esası göz önünde tutularak belirlenecek ülkeler uyruklarına verilecek ikamet tezkereleri 1

 

[1]  11/8/1999 tarih ve 4444 sayılı Kanunun 15 inci maddesi uyarınca bu fıkra, 1/1/2000 tarihinde yürürlüğe girecektir.

 

Harçtan Muaf Olanlar

Madde 86 – (Değişik: 20/3/1981 - 2430/2 md.)

 

İş ve İşçi Bulma Kurumu aracılığı ile çalışmak üzere yabancı memleketlere giden işçilere yalnız iki yıllık süre için verilen pasaportlar ile aynı süre içinde bu pasaportların refakat hanesinde kayıtlı olanlar veya kayıt edilecekler pasaport harcından muaftır.

 

Madde 87 – Milli veya Milletlerarası tarih, kültür ve güzel sanatlar şenlikleri ve festivalleri, spor müsabakaları kongreler ve konferanslar, sergi ve panayırlar münasebetiyle, Türkiye'ye gelecek veya başka memleketlerde vukubulacak aynı mahiyetteki milletlerarası gösterilerde bulunmak veya bunlara katılmak için, Türkiye'den transit geçeceklere harçsız vize verilir.

 

Bakanlar Kurulunca belli edilecek yerlere turizm tedavi veya hava değişimi maksadıyla geleceklere de, tespit edilen şartlara bağlı olmak üzere harçsız vize verilir.

 

Bu maddede yazılı giriş vizeleri (Turist) damgasını taşıyacaktır.

 

Madde 88 – Aşağıda yazılı yabancılara ikamet tezkeresi harçsız olarak verilir:

  1. Türk okullarında veya fakültelerinde okuyan öğrenciler,

  2. Münhasıran basın ve yayın kuruluşları için muhabirlik yapanlar,2

  3. Devlet, il özel idareleri, belediyeler, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve bunlara bağlı resmi müesseseler tarafından istihdam edilen profesör ve uzmanlarla, iş sahibi olmayan eşleri ve çocukları,

  4. Mali durumlarının bozuk olduğuna ikamet tezkeresi vermeye yetkili makamlarca kanaat getirilen yoksullar,

  5. Türk aslından olup Türk kültürüne bağlı ecnebi uyruklular.

[2] Bu bentte yer alan “gazete muhabirliği yapanlar“ ibaresi, 16/7/2004 tarihli ve 5228 sayılı Kanunun 59 uncu maddesiyle “basın ve yayın kuruluşları için muhabirlik yapanlar“ olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

3. BÖLÜM : HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ VE NİSPETLERİ

 

Harcın Ölçüleri

Madde 89 – Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik harçları, (6) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

 

Yeniden Harç Alınması

Madde 90 – Sürelerinin sona ermeleri sebebiyle yenilenen ikamet tezkerelerinden tam, kaybolan ikamet tezkerelerinin yenilenmesi halinde yarı harç alınır.

 

İkamet Tezkerelerinde Yarım Harç

Madde 91 – Onsekiz yaşını bitirmeyen çocuklara verilecek ikamet tezkerelerinden esas harcın yarısı alınır.

 

Dışişleri Bakanlığının Yetkisi

Madde 92 – Dışişleri Bakanlığınca alınacak tasdik harçlarını karşılık esasına göre bazı devletler uyrukları hakkında artırmaya ve gerektiğinde esas miktarına indirmeye adı geçen Bakanlık yetkilidir.

 

4. BÖLÜM : HARCIN ÖDENMESİ

 

Ödeme Usulü

Madde 93 – Pasaport, ikamet tezkeresi, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları makbuz karşılığında veya basılı damga konulması suretiyle alınır.1

 

[1] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu maddede geçen “ikamet tezkeresi ve tasdik harçları, ilgili kağıt ve belgelere harç pulu yapıştırılması“ ibaresi, "ikamet tezkeresi, vize ve Dışişleri Bakanlığı tasdik harçları makbuz karşılığında" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

Ödeme Zamanı

Madde 94 – Pasaport, ikamet tezkeresi ve tasdik harçları peşin olarak alınır.

 

7. KISIM : GEMİ VE LİMAN HARÇLARI

 

1. BÖLÜM : MÜKELLEFİYET

 

Mevzu

Madde 95 – Gemi ve liman işlemlerinden, bu kanuna bağlı (7) sayılı tarifede yazılı olanları, gemi ve liman harçlarına tabidir.

 

İnşa Halindeki Gemiler

Madde 96 –  İnşa halindeki gemilere mahsus sicil işlemleri de, gemi sicil işlemleri gibi harca tabidir.

 

Ancak inşa halindeki gemilere mahsus sicilde kayıtlı bir geminin, asıl sicile geçirilmesinde evvelce yapılmış ve harca tabi tutulmuş işlemlerden ayrıca harç alınmaz.

 

Mükellef

Madde 97 – Gemi ve liman harçları, taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa aşağıda yazılı kişiler tarafından ödenir:

  1. Mülkiyet hakkını iktisabedenler, (İktisabeden kişiler birden fazla ise, harçları hisseleri oranında öderler),

  2. İpoteklerde ipoteği tesis edenler,

  3. Bunlar dışında kalan işlemlerde lehine işlem yapılmış olanlar.

 

2. BÖLÜM : İSTİSNALAR

 

Harçtan Müstesna Tutulan İşlemler

Madde 98 – Aşağıda yazılı mevzular harçtan müstesnadır:

 

a) İlgililerin kusurları olmaksızın gemi sicil memurları tarafından yapılan hatalarla ilgili düzeltmeler ile mahkemeler, icra ve iflas daireleri ve diğer resmi dairelerce istenecek suretler,

 

b) Mücbir sebeplerden dolayı limana uğrayan ticaret gemileri ile her nevi deniz ürünleri avında kullanıldıkları müddetçe av, havuz, depo gibi özel tertibatı bulunan milli balık ve sünger gemilerine verilecek yola elverişlilik belgeleri.

 

c) Turist nakleden ve başkaca ticari işlemde bulunmayan turist gemileriyle, ilmi mevzularda kullanılan gemilerin yola elverişlilik belgeleri.

 

3. BÖLÜM : HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ VE NİSPETİ

 

Harç Alma Ölçüleri

Madde 99 – Gemi ve liman harçları, (7) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer veya ağırlık ölçüsüne göre nispi, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

 

Değer Esası

Madde 100 – Değer ve ağırlık ölçüsüne göre harca tabi işlemlerde (7) sayılı tarifede yazılı değer ve ağırlıklar esastır.

 

Harcın Nispeti

Madde 101 – Gemi ve liman harçları (7) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır. Muhtelif işlemlerin aynı zamanda yapılması halinde her işlemden ayrı ayrı harç alınır.

 

Yola Elverişlilik Belgesi Harcında İndirim

Madde 102 – Türkiye limanları arasında muntazam seferler yapan ticaret gemilerinden hareketlerinde tam, dönüşlerine kadar uğrayacakları liman ve iskelelerde 1/5 nispetinde, keza ticari işlemlerde bulunmayan ticaret gemilerinden de 1/5 nispetinde yola elverişlilik belgesi harcı alınır.

 

Denize Elverişlilik Belgesi Harcında İndirim

Madde 103 – Uluslararası tanınmış gemi tasnif kurullarından belge alındığı taktirde, ayrıca denetleme yapılmamışsa veya kısmen yapılmışsa denize elverişlilik belgesi harcı yarı nispetinde alınır.

 

Ölçme Belgeleri Harcında İndirim

Madde 104 – Gemide yapılacak tadiller veya makine değişimi dolayısıyla verilecek ölçme belgelerinden 1/3 nispetinde harç alınır.

 

Tasdik Harcında İndirim

Madde 105 – Değiştirme veya kaybedilme sebebiyle verilecek gemi tasdiknamelerinden tarifede yazılı miktarın 1/5'i nispetinde harç alınır.

 

4. BÖLÜM : HARCIN ÖDENMESİ

 

Ödeme Usulü

Madde 106 – Gemi ve liman harçları, makbuz karşılığında ödenir.1

 

[1] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu maddede geçen “işle ilgili kağıt ve belgelere harç pulu yapıştırılmak suretiyle veya makbuz karşılığında“ ibaresi, “makbuz karşılığında“ olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

Ödeme Zamanı

Madde 107 – Gemi ve liman harçlarının tamamı peşin olarak ödenmedikçe, harca mevzu olan işlem yapılmaz.

 

Ancak, liman başkanlığı bulunmayan iskelelere uğrayan gemilerden yola elverişlilik belgesi harcı ilk uğradığı liman başkanlığı bulunan limanda tahsil edilir.

 

8. KISIM : İMTİYAZNAME, RUHSATNAME VE DİPLOMA HARÇLARI

1. BÖLÜM : MÜKELLEFİYET

 

Mevzuu

Madde 108 – İmtiyazname, ruhsatname ve diplomalardan bu kanuna bağlı (8) sayılı tarifede yazılı olanları harca tabidir.

 

Mükellef

Madde 109 – İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarını kendilerine bu belgeler verilen kişiler ödemekle mükelleftirler.

 

2. BÖLÜM : HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ VE NİSPETLERİ

 

Harç Alma Ölçüleri

Madde 110 – İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, (8) sayılı tarifede yazılı belgelerden, belgenin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

 

Yeniden Harç Alınması

Madde 111 – Bu kanunda ve ekli tarifede aksine hüküm bulunmayan hallerde, bu kısımda yazılı olup harca tabi tutulmuş olan belgelerin, yenilenmelerinde veya devir suretiyle başkalarına intikallerinde ve herhangi bir sebeple iptal edildikten sonra yenilenmelerinden tekrar tam harç alınır.

 

Beratlı bir ihtiranın tadil ve ıslahı veya yapılacak ilaveler için verilecek tasdikname yerine, yeni bir berat istenirse, yeniden harç alınır.

 

3. BÖLÜM : HARCIN ÖDENMESİ

 

Ödenme Usulü

Madde 112 – İmtiyazname, ruhsatname ve diploma harçları, makbuz karşılığında ödenir.1

 

(1) 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu maddede geçen “ilgili belgelere harç pulu yapıştırılması suretiyle veya makbuz karşılığında“ ibaresi, “makbuz karşılığında“ olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

Ödeme Zamanı

Madde 113 – Bu harçlar peşin olarak alınır.

 

(Değişik: 28/12/2001-4731/6 md.) Yıllık harçlar, her yıl ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk ettirilmiş sayılır. Tahakkuk ettirilen harçlar ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve ocak ayı içerisinde ödenir. 2

 

[2] Bu fıkra “yıllık harçlar, her mali yılın ilk ayı içinde ödenir” iken, 28/12/2001 tarihli ve 4731 sayılı Kanunla metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

 

4. BÖLÜM : ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

 

Belgelerin Süresi ve Yıl Kesirleri

Madde 114 – Kaybedilmeleri sebebiyle yeniden alınacak belgeler, kaybolan asıllarının süresi kadar muteberdir. Yıllık harca tabi olanlar yıl ortasında alınırsa ancak verildiği mali yılın sonuna kadar muteber olurlar. Kanunlarda aksi yazılı olmadıkça, her yıl alınacak harçlarda yıl kesirleri, tam yıl gibi harca tabidir.

 

Harçların Geri Verilmesi

Madde 115 – İlgililerin kusuru olmaksızın Devlet tarafından görülen lüzum sebebiyle iptal edilen belgeler için evvelce alınmış harçlar, iki yıl içinde ve istek üzerine geri verilir.

 

Diploma Harcının Ödenmemesi

Madde 116 – Diploma harcı ödenmedikçe resmi veya özel daire ve müesseselere mezuniyete ait yazılar yazılamayacağı gibi buna ait bir vesika da verilemez.

 

Sınıfların  Tespiti

Madde 117 – Bu kısımda yazılı olup sınıfa göre harca tabi tutulmuş olan işlerde sınıf dereceleri harç mevzuu olan işlemi yapan makamlar tarafından tayin olunur.

 

9. KISIM : TRAFİK HARÇLARI

 

1. BÖLÜM : MÜKELLEFİYET VE MUAFLIKLAR

 

Mevzuu

Madde 118 – Trafik işlemlerinden bu kanuna bağlı (9) sayılı tarifede yazılı olanları,trafik harçlarına tabidir.

 

Harçtan Muaf Olanlar

Madde 119 – Askeri ehliyetnameyi haiz askeri şoförlerden muayene ve imtihan komisyonlarınca yapılacak imtihanı müteakip kazananların, askeri şoför ehliyetnameleri, imtihanları ve ehliyetname vizeleri, harçtan muaftır.

 

Mükellef

Madde 120 – Trafik harçlarını, harca mevzu olan işlemin yapılmasını isteyen kişiler ödemekle mükelleftir.

 

2. BÖLÜM : HARÇ ALMA ÖLÇÜLERİ, NİSPETLERİ VE ÖDENMESİ

 

Harç alma ölçüleri

Madde 121 – Trafik harçları, (9) sayılı tarifede yazılı işlemlerden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır.

 

Harcın Ödenmesi

Madde 122 – Trafik harçları, makbuz karşılığında ödenir.1

 

[1] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, bu maddede geçen “ işle ilgili kağıt ve belgelere pul yapıştırılması suretiyle veya makbuz karşılığında“ ibaresi, “makbuz karşılığında“ olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

10. KISIM : KISIMLAR ARASINDA MÜŞTEREK HÜKÜMLER

1. BÖLÜM : GENEL MUAFLIKLAR VE İSTİSNALAR

 

Özel Kanunlardaki Hükümler

Madde 123 – (Değişik: 20/3/1981 - 2430/3 md.)

 

Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz.

 

Ancak, İş Kanununa tabi işçilerin ve çırakların iş mahkemelerindeki dava ve bu mahkemelerden almış oldukları ilamların takiplerinde harçtan muafiyet gündelikleri veya aylık ücretleri 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenen asgari ücreti geçmeyen işçiler ve çıraklar hakkında uygulanır.1

 

[1]  30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle,123 üncü maddenin ikinci  fıkrasında geçen “gündelikleri 200 lira veya aylık ücretleri 6000 lirayı geçmeyen“ ibaresi, “ gündelikleri veya aylık ücretleri 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenen asgarî ücreti geçmeyen“; 131 inci maddede geçen “pul yapıştırılması, makbuz karşılığı“ ibaresi, “makbuz karşılığı“ olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

(Ek fıkra: 20/6/2001-4684/23 md.; Değişik: 25/12/2003 - 5035/31 md.) Anonim, eshamlı komandit ve limitet şirketlerin kuruluş, sermaye artırımı, birleşme, devir, bölünme ve nev'i değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler ile  Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (Bu kooperatifler ile Kredi Garanti Fonu İşletme ve Araştırma Anonim Şirketi tarafından bankalardan kullandırılacak krediler için verilecek kefaletler dahil) bankalar, yurt dışı kredi kuruluşları ve  uluslararası kurumlarca kullandırılacak kredilerin temini ve bunların  teminatları ile  geri ödenmelerine  ilişkin  işlemler bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır.2-3

 

[2] 28/3/2007 tarihli ve 5615 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle; bu fıkrada bulunan  "nev’i değişiklikleri nedeniyle yapılacak işlemler ile" ibaresinden sonra gelmek üzere "Esnaf ve Sanatkarlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (Bu kooperatifler ile Kredi Garanti Fonu İşletme ve Araştırma Anonim Şirketi tarafından bankalardan kullandırılacak krediler için verilecek kefaletler dahil)" ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.

 

[3] 4/6/2008 tarihli ve 5766 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan "harca tabi tutulmaz." ibaresi "bu Kanunda yazılı harçlardan müstesnadır." şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

Diplomat Muaflığı

Madde 124 – Yabancı devletlerin Türkiye'de bulunan elçi, maslahatgüzar ve konsolosları ile elçilik ve konsolosluklarına mensup olan ve o memleketin uyrukluğunda bulunan memurları ve Türkiye'de resmi bir göreve memur edilenlerin bu sıfatlarından dolayı yapacakları harca mevzu işlemler, karşılıklı olmak şartıyla bu kanunda yazılı harçlardan muaftır.

 

2. BÖLÜM : MÜKELLEFİYETLE İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER

 

Özel Kanunlara Göre Harç Mükellefi

Madde 125 – Bu kanunun ilgili kısımlarında mükellefiyet hakkında konulmuş hükümlerin aksine, özel kanunlarda hüküm bulunduğu takdirde özel kanun hükmü uygulanır.

 

Re'sen Yapılan İşlemler

Madde 126 – Herhangi bir istek olmaksızın re'sen yapılacak işlemlere ait harçlar, bu kanunda aksine hüküm yoksa, lehine işlem yapılan kişilerden alınır.

 

3. BÖLÜM : ÖDEME İLE İLGİLİ GENEL HÜKÜMLER

 

İşlemin Yapılamayacağı

Madde 127 – Bu kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, harçların tamamı peşin olarak ödenmeden harca mevzu olan işlem yapılmaz.

 

Memurların Sorumluluğu

Madde 128 – Gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurlar harcın ödenmesinden mükellefler ile müteselsilen sorumludurlar.

 

İşin Hitamında Alınacak Harçlarda Ödeme Zamanı

Madde 129 – Kendi kısımlarında ödeme zamanı tespit edilmemiş olup da, mahiyetleri icabı işin sonunda alınması lazım gelen harçlar; harç alacağının doğması tarihinden itibaren 15 gün içinde ödenir.

 

Zamanında Ödenmeyen Harçlar

Madde 130 – Bu kanunda ödenmeleri için belli bir süre tespit edilmiş olan harçlar süresi içinde ödenmemiş ise, ilgili makam ve daireler tarafından, sürenin sonundan itibaren 15 gün içinde bir müzekkere ile o yerin ilgili vergi dairesine bildirilir. Müzekkerede harcın nevi ve mahiyeti, miktarı, mükellefin adı ve soyadı ve en son ikametgah adresi açıkça gösterilir.

 

Genel Ödeme Şekli

Madde 131 – Harçlar, bu kanunun ilgili kısımlarında yazılı şekillerde ödenir.

 

Ancak Maliye Bakanlığı konunun özelliğini göz önünde bulundurarak, harçların, makbuz karşılığı veya basılı damga vurdurulması veya sair bir şekilde tahsili için ilgili dairelere yetki verebilir.1

 

[1]  30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle,123 üncü maddenin ikinci  fıkrasında geçen “gündelikleri 200 lira veya aylık ücretleri 6000 lirayı geçmeyen“ ibaresi, “ gündelikleri veya aylık ücretleri 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenen asgarî ücreti geçmeyen“; 131 inci maddede geçen “pul yapıştırılması, makbuz karşılığı“ ibaresi, “makbuz karşılığı“ olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

Harçları Almaya Yetkili Daireler

Madde 132 – Bu kanunda aksine hüküm bulunmayan hallerde harçlar, harca mevzu olan işlemleri yapan daireler tarafından tahsil olunur.

 

Maliye Bakanlığı lüzum gördüğü takdirde harçları doğrudan doğruya vergi dairelerince tahsil ettirmeye yetkilidir.

 

Tahsilatın Vergi Dairesine Yatırılması

Madde 133 – Maliye Bakanlığının izniyle basılı damga kullanan veya makbuzla tahsilatta bulunan memurlar bir aya ait tahsilat tutarlarını ertesi ayın beşinci günü akşamına kadar en yakın vergi dairesine yatırmakla mükelleftirler. 500 Yeni Türk Lirasını geçen tahsilat bu süre ile bağlı olmaksızın derhal yatırılır.1

 

[1] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, 133 üncü maddenin birinci fıkrasında yer alan “(500) lirayı” ibaresi, "500 Yeni Türk Lirasını"; Mükerrer 138 inci maddenin üçüncü fıkrasında yer alan "miktarlarında 100.000 lira kesirleri" ibaresi, "tutarlarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

Maliye Bakanlığı lüzum gördüğü yerlerde bu miktarı artırmaya yetkilidir.

 

Teftiş ve Kontrol Yetkisi

Madde 134 – Maliye müfettişleri, maliye müfettişi muavinleri ve gelirler kontrolörleri ile mahallin en büyük mal memurları her hal ve takdirde, harçları tahsile salahiyetli memurların hesaplarını teftiş ve kontrole yetkilidirler.

 

Mahallin en büyük mal memuru tarafından kontrol memurlarına da bu hususta yetki verilebilir.

 

4. BÖLÜM : ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

 

Madde 135 – Harçlar sayfa üzerine hesap edildiği hallerde 20 satır bir sayfa ve 50 harf bir satır itibar olunur. Son sayfa 20 satırdan eksik olsa da bir sayfa sayılır.

 

Madde 136 – (Mülga: 22/7/1998 - 4369/82 md.)

 

Madde 137 – (Mülga: 30/12/2004-5281/44 md.)

 

Madde 138 – Bu kanunda takdir olunacak değer üzerinden harç ödenmesi lazım gelen hallerde bu değer Vergi Usul Kanununda yazılı takdir komisyonlarınca tespit olunur.

 

Mükerrer Madde 138 – (Ek: 4/12/1985 - 3239/95 md.; Değişik: 15/12/1990 - 3689/11 md.)

Bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçlar (Maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar Bakanlar Kurulunca belirlenen miktarlar ile bu miktarların Vergi Usul Kanunu uyarınca 1990 yılı için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranı ile çarpılmak suretiyle bulunacak tutarların toplamı kadar artırılmıştır.

 

Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu harçlar (Maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.(Ek cümle:25/12/2003-5035/32 md.; Mülga: 30/12/2004-5281/44 md.)

 

Bu suretle hesaplanan harç tutarlarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri nazara alınmaz.1

 

[1] 30/12/2004 tarihli ve 5281 sayılı Kanunun 43 üncü maddesiyle, 133 üncü maddenin birinci fıkrasında yer alan “(500) lirayı” ibaresi, "500 Yeni Türk Lirasını"; Mükerrer 138 inci maddenin üçüncü fıkrasında yer alan "miktarlarında 100.000 lira kesirleri" ibaresi, "tutarlarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

(Ek: 4/5/1994 - 3986/12 md.) Bu Kanuna bağlı tarifelerdeki 1.1.1994 tarihi itibariyle geçerli olan maktu harçlar (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) % 100, nispi harçlar % 20 oranında artırılmıştır. Yıllık harç kapsamında bulunan belgelere ait 1994 yılı kıst dönemine ait harçlar tahsil edilmez. (Değişik ibare: 27/1/2000 - 4503/4 md.) Bakanlar Kurulu, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçları veya bu harçların yeniden değerleme oranı uygulamak suretiyle belirlenmiş olan tutarları (maktu ve nispi harçların asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil)  ile  nispi  harçları,  tarifeler yahut tarifelerin ilgili fıkra ve bentleri itibariyle birlikte veya ayrı ayrı olmak üzere; maktu harçlarda yirmi katına, nispi haçlarda ise bir katına kadar artırmaya, uygulanmakta olan maktu harçları yarısına kadar, nispi harçları ise bu fıkra ile artırılmadan önceki seviyelerine indirmeye, bu had ve miktarlar arasında yeni had, miktar ve nispetler tespit etmeye yetkilidir.2

 

[2] Bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu, bu Kanuna bağlı tarifelerde yer alan maktu harçları” ibaresi; 27/1/2000 tarih ve 4503 sayılı Kanun ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiş ayrıca "on katına" ibaresi anılan Kanun ile “yirmi katına” olarak değiştirilmiştir.

 

Ek Madde 1- (Ek:25/12/2003 - 5035/33 md.)

Döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler harçlardan  müstesnadır.

 

Döviz kazandırıcı faaliyetlerin kısmen veya tamamen gerçekleştirilmemesi  halinde, gerçekleşmeyen kısma ait  alınmayan harç, mükelleflerden, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınır.

 

Yukarıda belirtilen hususlarda harç  istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan kuruluşlar, istisnaya konu işlemin mahiyeti ile alınmayan harç tutarını, işlemin yapıldığı tarihi takip eden otuz gün içinde ilgililerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.

 

Döviz kazandırıcı faaliyetin gerçekleşmediğinin  tespit edildiği tarihi takip eden otuz gün içinde, bu durumu vergi dairesine bildirmeyen kuruluşlar, harç  ile ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden ilgililerle birlikte müteselsilen sorumludurlar.

 

Bu maddenin uygulanması bakımından döviz kazandırıcı faaliyetlerin neler olduğu ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar  Maliye Bakanlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı  tarafından birlikte tespit edilir.

 

5. BÖLÜM : KALDIRILAN HÜKÜMLER

 

Madde 139 – Aşağıda tarih ve sayıları yazılı kanunlar kaldırılmıştır.

  1. 25/2/1952 tarih ve 5887 sayılı,

  2. 11/3/l954 tarih ve 6401 sayılı,

  3. 20/5/1955 tarih ve 6608 sayılı,

  4. 29/6/1956 tarih ve 6765 sayılı,

  5. 26/7/1957 tarih ve 6955 sayılı,

  6. 6/1/1960 tarih ve 7406 sayılı,

  7. 2/1/1961 tarih ve 201 sayılı,

  8. 2/2/1340 tarih ve 405 sayılı,

  9. 15/4/1338 tarih ve 216 sayılı kanunlar ile bunların ek ve tadilleri,

  10. 11/5/1953 tarih ve 6085 sayılı ve 12/1/1961 tarih ve 232 sayılı kanunların trafik harçları ile ilgili hükümleri,

  11. 3/5/1928 tarih ve 1234 sayılı kanunun 68 inci maddesi,

  12. 5/7/1939 tarih ve 3687 sayılı kanunun 1 inci maddesinin vize resmine ait hükümleri,

  13. 18/12/1935 tarih ve 2864 sayılı kanunun 1 inci maddesinin vize müruriye resmine ilişkin hükümleri,

  14. 30/11/1330 tarihli Ecnebi Anonim ve sermayesi eshama munkasem şirketlerle ecnebi sigorta şirketleri hakkındaki Kanunun harçla ilgili hükümleri.

 

6. BÖLÜM : GEÇİCİ HÜKÜMLER

 

Geçici Madde 1–Yeniden bir tahrir yapılıncaya kadar Tapu ve Kadastro harçlarının hesabında:

 

1. Arazide:

  1. 1 Haziran 1942 tarihinden evvel tahrir veya tadil görmüş olan arazi ve arsaların vergi değerlerinin (10) misli,

  2. 1 Haziran 1942 tarihinden sonra tadil görmüş olan arazi ve arsaların mezkür tarihteki vergi değerlerinin (10) misli,

2. Binalarda:

  1. 1 Haziran 1942 tarihinden evvel tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların  V.U.K. na göre bulunacak vergi değerlerinin (6) misli,

  2. 1 Haziran 1942 (Dahil) tarihi ile 28 Şubat 1947 (Dahil) tarihleri arasında tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların V.U.K. na göre bulunacak vergi değerlerinin (4) misli,

  3. 1 Mart 1947 (Dahil) tarihi ile 11 Mayıs 1953 (Dahil) tarihleri arasında tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların V.U.K. na göre bulunacak vergi değerlerinin (2) misli,

  4. 12 Mayıs 1953 (Dahil) tarihinden sonra tahrir veya tadil suretiyle gayrisafi iratları takdir edilmiş olan binaların V.U.K. na göre bulunacak vergi değeri aynen,

Vergi değeri olarak kabul olunur.

 

Geçici Madde 2 – Bu kanunun yürürlüğe girmesinden evvelki zamanlara ait harçlarla ilgili işlemler eski hükümlere tabidir.

 

Ancak cezalara ait hükümlerden hangisi mükellefin lehine ise o uygulanır.

 

Geçici Madde 3 – Bu kanuna göre harç mevzuu dışında kalan işlemler sebebiyle, veya harçtan muaf tutulan kişiler adına, 5887 sayılı kanun gereğince, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahakkuk etmiş olup da tahsil edilmemiş bulunan harç ve cezalar terkin olunur.

 

Geçici Madde 4 – Bu kanunun yürürlük tarihinde, evvelki hükümlere göre bir yıl muteber olmak üzere harçları ödenerek alınmış ruhsatname, satış tezkereleri ve benzeri vesikalar ancak bu kanunun yürürlüğe girdiği mali yılın sonuna kadar muteberdir.

 

Geçici Madde 5 – (Ek: 11/8/1999 - 4444/12 md.)

 

Emlak Vergisi Kanununun geçici 18 inci maddesi uyarınca 1/11/1999 - 31/12/1999 tarihleri arasında yeniden beyanda bulunan mükelleflerin beyan ettikleri değerler, tapu ve kadastro harçları uygulamasında kayıtlı değer veya emlak vergisi değeri olarak kabul edilir. Beyan edilen bu değerler müteakip yıllarda yeniden değerlemeye tabi tutularak harcın hesabında dikkate alınır.

 

Madde 140 – Bu kanun hükümleri yayımını takip eden aybaşından itibaren 3 ay sonra yürürlüğe girer.

 

Madde 141 – Bu kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

 

 

2/7/1964 TARİH ve 492 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER

 

 

1 – 21/1/1982 tarih ve 2588 Sayılı Kanunun Geçici Maddeleri

Geçici Madde 1 – Bu Kanunun yürürlük tarihinden önceki dönemlere ilişkin emlak alım, gayrimenkul kıymet artışı ve gelir vergilerine tabi olay ve hukuki durumlarda Emlak Alım Vergisi Kanunu, 1318 sayılı Finansman Kanununun Gayrimenkul Kıymet Artışı Vergisine ilişkin hükümleri ve Gelir Vergisi Kanununun ilgili hükümleri ile bu kanunların ek ve değişikliklerine ait kanun hükümleri uygulanır.

 

Geçici Madde 2 – Bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 198 sayılı Emlak Alım Vergisi Kanunu ve 1318 sayılı Finansman Kanununun (Gayrimenkul Kıymet Artışı Vergisine ilişkin hükümleri) ile 1598 sayılı Mali Denge Vergisi Kanununun mahsus kısım ve bölümlerinde kayıtlı vergi nispet ve  tarifelerinde 1982 bütçe yılında meydana gelen olay ve hukuki durumlar için % 50'ye kadar indirim yapmaya ve bu indirimlerle ilgili esas ve usulleri saptamaya Bakanlar Kurulu yetkilidir.

 

2 – 4/12/1985 Tarih ve 3239 Sayılı Kanunun Geçici Maddesi

Geçici Madde 2 – a) 492 sayılı Kanuna ekli (4) sayılı tarifenin 13 numaralı bendinin (a) ve (c) fıkralarında belirtilen ve Emlak Vergisi beyannamesi verilmesini gerektiren işlemlerden, Emlak Vergisi beyanname verme süresi (ek süre dahil) bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar geçmiş olan ve tapuda gösterilmemiş bulunanların 31/12/1987 tarihine kadar tapuda gösterilmesi halinde, ilgili mükellefler hakkında bahis konusu tarifeye bu Kanunla eklenen son fıkra hükmü uygulanmaz.

 

b) 492 sayılı Harçlar Kanununa ekli (8) sayılı tarifeye bu Kanunla eklenen VIII - Telsiz Harçları bölümünde yazılı olan harçlardan (Yıllık harçlara ait hükümler hariç) 7/10/1983 tarihi ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih arasında kalan süreyle ilgili bulunanların ve bu Kanunla harç kapsamına alınan tüm işlem ve belgelere ait yıllık harçların 1/4/1986 tarihine kadar ödenmesi halinde ceza uygulanmaz.

 

3222 sayılı mülga Telsiz Kanunu hükümleri gereğince ödenen harçlar, bu Kanun hükümleri gereğince ödenecek harçlardan mahsup edilir.

 

3 – 3.12.1988 Tarih ve 3505 Sayılı Kanunun Geçici Maddeleri

Geçici Madde 1 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar (bu tarih dahil) yan ve vadesi geldiği halde ödenmemiş olan vergiler ile bu tarih itibariyle ihtilaflı hale getirilmiş ya da dava açma süresi henüz geçmemiş olan ve miktarı 500.000 lirayı aşmayan vergilerin  % 30 fazlasıyla ve ihtilaf yaratmamak, yaratılmış ihtilaftan vazgeçmek kaydıyla 31.12.1988 tarihi sonuna kadar ödenmesi halinde, ödenen bu vergilere isabet eden gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezalarının tahsilinden vazgeçilir.

 

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce her bir vergi türü, vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle asılları kısmen veya tamamen ödenmiş bulunan vergilere ait olan ve her vergi türü itibariyle miktarı 500.000 lirayı aşmayan gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezalarının % 30'unun 31.12.1988 tarihi sonuna kadar ödenmesi halinde, kalan % 70'inin tahsilinden vazgeçilir.

 

Bu maddenin uygulanmasına ait usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belirlenir.

 

Geçici Madde 2 – a) İhracat,

 

b) İhracat teşvik belgesine bağlanan döviz kazandırıcı faaliyetlerle, bu belge kapsamındaki ithalat,

 

c) İhracat veya döviz kazandırma taahhüdünde bulunulan ve yatırım teşvik belgesine bağlanmış yatırımlar için alınan yatırım kredileri ile bu belge kapsamındaki şirket kuruluşu ve sermaye artırımı, gayrimenkullerin ve irtifak haklarının ayni sermaye olarak konulması halinde bunların şirket adına tapuya tescili,

 

İşlemleri ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlar, 31.12.2003 tarihine kadar 488 sayılı Kanuna göre damga vergisinden ve 492 sayılı Kanuna göre harçlardan istisna edilir. 1

 

[1] Bu fıkradaki 31/12/1993 tarihi, 26/12/1993 tarih ve 3946 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile 31/12/1998 olarak, daha sonra; 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile de 31/12/2003 olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.(1)    Bu fıkradaki 31/12/1993 tarihi, 26/12/1993 tarih ve 3946 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi ile 31/12/1998 olarak, daha sonra; 22/7/1998 tarih ve 4369 sayılı Kanunun 81 inci maddesi ile de 31/12/2003 olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

 

Kredilerin amaç dışı kullanılması, taahhüt edilen ihracatın gerçekleştirilmemesi veya teşvik belgesindeki şartların yerine getirilmemesi halinde, alınmayan damga vergileri ve harçlar, ihracatçı veya yatırımcı kişi veya kuruluşlardan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre ceza ve gecikme faizi ile birlikte geri alınır.

 

Yukarıda belirtilen hususlarda damga vergisi ve harç istisnası uygulamak suretiyle işlem yapan kuruluşlar, istisnaya konu işlemin mahiyeti ile alınmayan vergi ve harcın miktarını, işlemin yapıldığı tarihi takip eden 30 gün içinde ilgililerin gelir veya kurumlar vergisi bakımından bağlı bulunduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.

 

İhracat taahhüdünün gerçekleşmediğinin veya teşvik şartlarına uyulmadığının tespit edildiği tarihi takip eden 30 gün içinde, bu durumu vergi dairesine bildirmeyen bankalar ile yukarıdaki fıkra gereğince bildirimde bulunmayan kuruluşlar, damga vergisi, harç, ceza ve gecikme faizinin ödenmesinden ilgililerle birlikte müteselsilen sorumludurlar.

 

Bu maddenin uygulanması bakımından, döviz kazandırıcı faaliyetlerin neler olduğu ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bağlı bulunduğu  Devlet Bakanı ile Maliye ve Gümrük Bakanı tarafından birlikte tespit edilir.

 

4 – 15/12/1990 tarih ve 3689 Sayılı Kanunun Geçici Maddesi

Geçici Madde 1 – Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar (bu tarih dahil) her bir vergi türü,vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle miktarı 3.000.000 lirayı, yıllık beyannameler üzerinden tarh olunan vergilerde 25.000.000 lirayı aşmayan ve vadesi geldiği halde ödenmemiş olan ya da ödeme süresi henüz geçmemiş olan vergilerin tamamı ile bu vergilere isabet eden gecikme zammı , gecikme faizi ve vergi cezalarının ayrı ayrı % 30'unun; yarısının 31.12.1990, diğer yarısının da 31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte tamamen ödenmesi ve ihtilaf yaratılmaması, yaratılmış ihtilaflardan vazgeçilmesi şartıyla gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezalarından kalan  % 70'inin tahsilinden vazgeçilir.

 

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ihtilaflı olan ya da dava açma süresi henüz geçmemiş bulunan ikmalen, re'sen ya da idarece tarh edilen ve her bir vergi türü, vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle miktarı, 3.000.000 lirayı yıllık beyannameler üzerinden tarh olunan vergilerde 25.000.000 lirayı aşmayan vergilerin tamamı ile bu vergilere isabet eden gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezalarının ayrı ayrı % 30'unun;yarısının 31.12.1990, diğer yarısının da 31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte ödenmesi halinde ve ihtilaf yaratılmaması, yaratılmış ihtilaflardan vazgeçilmesi şartıyla gecikme zammı,gecikme faizi ve vergi cezalarından kalan % 70'inin tahsilinden vazgeçilir, Bu fıkra kapsamına giren gecikme faizinin hesaplanmasında tarhiyatın tahakkuk tarihi, dava açma süresinin bitim tarihi olarak dikkate alınır.

 

Bu Kanunun uygulamasında; 3505 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi ile değişik 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesi gereğince asıl addolunan ve her bir vergi türü,vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle miktarı 3.000.000 lirayı, yıllık beyannameler üzerinden tarh olunan vergilerde ise 25.000.000 lirayı aşmayan gecikme zammı ve gecikme faizlerinden;

 

– 1.1.1989 tarihi itibariyle asıl addolunan miktarın % 30'unun; yarısının 31.12.1990, diğer yarısının da 31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte ödenmesi şartıyla kalan % 70'inin,

 

 – 1.1.1990 tarihi itibariyle asıl addolunan miktarların  % 20'sinin; yarısının 31.12.1990, diğer yarısının da 31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte ödenmesi şartıyla kalan  % 80'inin  ve 1.1.1990 tarihinde asıl addolunan meblağlara 1990 yılı içinde uygulanan gecikme zamlarının,

 

Bu konuda ihtilaf yaratılmaması ve yaratılmış ihtilaflardan vazgeçilmesi halinde tahsilinden vazgeçilir.

 

Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte önce her bir vergi türü, vergilendirme dönemi ve vergi dairesi itibariyle asılları kısmen veya tamamen ödenmiş bulunan vergilere ait olan ve her vergi türü itibariyle miktarı 3.000.000 (Yıllık beyannamelere ilişkin olarak 25.000.000) lirayı aşmayan gecikme zammı, gecikme faizi ve vergi cezalarının % 20'sinin; yarısının 31.12.1990, diğer yarısının da 31.1.1991 tarihi sonuna kadar iki eşit taksitte ödenmesi halinde, kalan  % 80'inin tahsilinden vazgeçilir.

 

Bu Kanunda belirtilen miktarların üzerinde borç olması halinde; bu borçların sadece Kanunda belirtilen miktarları kadarki kısmı hakkında da, yukarıdaki fıkra hükümleri uygulanır.

 

Bu Kanun kapsamına giren alacaklar ile ilgili olarak bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılan tahsilat tutarları ile bu Kanuna göre yapılan ödemeler mükellefe red ve iade edilmez.

 

Bu maddenin uygulanmasına ait usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığınca belirlenir.

 

5 – 24/6/1994 Tarih ve 4008 Sayılı Kanunun Geçici Maddesi

1 – Bu Kanunun 34 üncü maddesi ile Harçlar Kanununa bağlı (8) sayılı tarifeye eklenen XI-Finansal faaliyet izin belgesi harçları bölümünde yer alan ve yıllık harç kapsamına alınan belgelerden, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar düzenleşmiş bulunanlara ait 1994 yılı kıst dönemine ait harçlar tahsil edilmez.

 

6 – 30/12/2004 Tarih ve 5281 Sayılı Kanunun Geçici Maddesi

Geçici Madde 1- Bu Kanun ile Damga Vergisi ve Harçlar Kanununda yapılan değişikliklere istinaden damga ve harç pullarının kullanımdan kalkması nedeniyle yapılması gereken işlemlere ilişkin esas ve usûlleri belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir.