Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu

Kanun Numarası : 4792
Kabul Tarihi : 9/7/1945
Yayımlandığı R. Gazete: Tarih: 16/7/1945 Sayı: 6058

Kuruluş
Madde 1 - İş hayatında türlü hallere karşı ilgili Sigorta Kanunu hükümlerini uygulamak ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı olmak üzere İşçi Sigortaları Kurumu vücude getirilmiştir. Kurum bu kanun ve özel hukuk hükümlerine tabidir. Mali ve idari bakımdan muhtardır ve tüzel kişilikte bir Devlet kurumudur.
(Ek:1/12/1993-3918/1 md.) Kurum, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun denetimine tabidir.

Madde 2 - İşçi Sigortaları Kurumunun organları şunlardır:
A) Genel Müdürlük kuruluşu;
B) Yönetim Kurulu;
C) Genel Kurul.

Genel Müdürlük Kuruluşu
(Madde 3 - Değişik: 1/12/1993-3917/3 md.)
Genel Müdürlük kuruluşu,Genel Müdür ve beş Genel Müdür Yardımcısı ile merkez ve taşra teşkilatından oluşur.

Madde 4 - Kurumun Genel Müdürü ile Yardımcıları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının teklifi üzerine müşterek karar ile tayin olunur.

Madde 5 - (Değişik: 1/3/1950 - 5565/1 md.)
Genel Müdür, Kurumun bütün işlerini Yönetim Kurulunun gözetimi altında ilgili kanunlar hükümlerine göre yürütür ve mahkemelerle adalet ve idare makamlarına ve gerçek ve tüzelkişilere karşı Kurumu temsil eder. Genel Müdür Yardımcıları merkez ve bölgelerde, şube veya acentalık müdürleri kendilerine verilecek yetki nispetinde Genel Müdürlüğün kanuni mümessili olup mahkemelerle adalet ve idare makamlarına karşı Kurumu doğrudan doğruya temsil edebilirler.

Madde 6 - (Değişik birinci fıkra: 16/6/1975-1912/7 md.) Kurumun, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 1897 sayılı Kanunla değişik 43 üncü maddesinde yer alan cetvelin 4 üncü derecesine kadar olan memurları Genel Müdürün teklifi üzerine Yönetim Kurulunca, bunların dışındaki Kurum Personeli ise Genel Müdür tarafından atanır.
(Ek fıkralar 2, 3, 4: 12/2/1963-174/1 md.; Mülga: 11/5/1976 - 1992/Ek 2 md.) (Ek: 12/2/1963-174/1 md.) Kurumun Memur ve Hizmetlileri hakkında 4489 sayılı Kanun, Hukuk Müşavirliği Teşkilatında Çalışanlar hakkında da 1389 sayılı Kanun hükümleri uygulanır.
(Ek: 16/6/1988-KHK-332/1 md.; Aynen kabül:26/10/1988-3485/1 md.) Kurum icra takip ve dava işleri için genel hükümlere göre vekalet akti ile lüzum görülecek sayıda avukatla sözleşme yapabilir. Sözleşmenin şartları ve ücret miktarı Yönetim Kurulunca tesbit edilir.
(Ek:1/12/1993-3917/4 md.) Kurum merkez teşkilatında kurulacak Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı emrinde teftiş, kontrol ve denetleme yetkisini haiz Sigorta Müfettişi ve Sigorta Müfettiş Yardımcıları istihdam eder.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı, Sosyal Sigortalar ile ilgili mevzuat hakkında çalışmalar yapmak, mevzuatın uygulanmasını denetlemek, mevzuatta öngörülen ve Genel Müdürlük Makamınca verilen diğer işleri
yapmakla görevlidir.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Müfettişliği Yardımcılığına atanabilmek için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan şartlara ek olarak;
a) Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat, İşletme ve İktisadi ve İdari İlimler Fakültesinden veya öğrenim itibariyle bunlara denkliği kabul edilen yurt içi ve yurt dışındaki 4 yıl süreli fakülte veya yüksek okullardan birini bitirmiş olmak,
b) Açılacak yarışma ve yeterlilik sınavında başarılı olmak,
c) Sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşından gün almamış olmak,
Şarttır.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Müfettiş Yardımcılığında en az üç yıl çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla açılacak yeterlilik sınavında başarı gösterenler Sigorta Müfettişi ünvanını alırlar.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Bu sınavda başarısız olan Sigorta Müfettiş Yardımcıları, yeniden yeterlilik sınavına alınmazlar. Bu sınavı kazanamayanlar ile haklı bir sebebi olmaksızın sınava katılmayanların Sigorta Müfettiş Yardımcılığı görevlerine son verilir ve Kurumda durumlarına uygun başka kadrolara atanırlar.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı, Sigorta Müfettişliği ve Sigorta Müfettiş Yardımcılığı ile ilgili usul ve esaslar, bunların eğitime tabi tutulmaları, seçilme yöntemleri ve diğer hususlar bir yönetmelikle düzenlenir.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Müfettişlerinin görevleri şunlardır;
a) İşveren nezdinde işle ilgili her türlü kayıt ve belgeleri incelemek,
b) İlgililerden, bilgi istemek ve toplamak,
c) İş yerinde çalıştırılanlar ile işçi sağlığı ve iş güvenliğine aykırı durumları tesbit etmek,
(Ek:1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Müfettişleri, işverenin Kuruma, emsaline veya yapılan işin nitelik ve kapsamına göre işin yürütümü için gerekli olan sigortalı sayısının, çalışma süresinni veya prime esas kazanç tutarının altında bildirimde bulunduğunu saptamaları halinde, sigorta primleri hesabına esas tutulacak kazançlar toplamı, sigorta müfettişi raporuna dayanılarak,
Kurumca resen hesaplanır ve buna göre bulunacak sigorta primleri 506 sayılı Kanunun 80 inci maddesine göre tahsil olunur.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) İşin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik miktarı, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, işyerinin büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek veya kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurlar dikkate alınarak sigorta müfettişince saptanır.
(Ek:1/12/1993-3917/4 md.) Kurumca resen tahakkuk ettirilerek tebliğ edilen prim borçlarına karşı işveren, tebliğ tarihinden itibaren (15) gün içinde Kuruma itiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazın reddi halinde, işveren, kararın tebliğ tarihinden itibaren (15) gün içinde yetkili iş mahkemesine başvurabilir: Mahkemeye başvurulması prim borcunun takip ve tahsilini durdurmaz.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta müfettişleri bu görevleri yaparken mülkiye amirleri, emniyet amir ve memurları, belediye başkanları, köy muhtarlarıve kamu müesseseleri kendilerine kolaylık göstermeye ve yardımcı olmaya mecburdurlar.

Madde 7 - Kurumun memur ve hizmetlileri Türk Ceza Kanunu hükümlerinin uygulanmasında Devlet memuru sayılır.

Madde 8 - (Mülga :17/7/1964-506/141 md.)

Madde 9 - İşçi Sigortaları Kurumunda Bakanlar Kurulunda alınacak karar üzerine özel bağıtlarla yabancı uzmanlar çalıştırılabilir.

Yönetim Kurulu

Madde 10 - (Değişik: 1/12/1993-3918/2 md.)
Yönetim Kurulu bir karar organı olup, Kurumun en yüksek yönetim, karar, yetki ve sorumluluğunu taşır. Yönetim Kurulu, bir başkan ile altı üyeden oluşur. Biri Kurum Genel Müdür Yardımcısı olmak üzere iki üye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının, bir üye Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanının önerisi üzerine ortak kararla atanır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik ile Devlet Bakanlıklarınca atanacak üyelerin sigorta, hukuk, tıp, sağlık idaresi, mühendislik, maliye veya ekonomi konularından birinde yetkili kimseler olması şarttır.
İşçi ve işverenler ile Kurumdan aylık ve gelir almakta olanları temsil eden birer üye, Genel Kurulda kendi temsilcileri tarafından seçilir.
Genel Müdür, Yönetim Kurulu üyesi ve başkanıdır. Genel Müdürün bulunmadığı hallerde, Genel Müdür Yardımcısı Kurula başkanlık eder.
Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Süresi biten üyeler tekrar atanabilir veya seçilebilirler. Atama ve seçim dönemi içerisinde herhangi bir nedenle Yönetim Kurulu üyeleği sona erenlerin yerleri, aynı usulle yenileri atanmak veya seçilmiş bulunan yedekler getirilmek suretiyle duldurulur. Bu şekilde göreve gelenler, yerlerini aldıkları üyenin görev süresini tamamlarlar.
Yönetim Kurulu, haftada en az bir defa ve asgari dört üye ile toplanır. Toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile karar verilir. Oylarda eşitlik halinde, Başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta sayılır. Yönetim Kurulunun çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar yönetmelikle düzenlenir.
Özürsüz olarak Yönetim Kurulu toplantılarına katılmayan üyelerin ücretlerinden yönetmelik hükümlerine göre kesinti yapılır.

Madde 11 - (Değişik: 1/3/1950 - 5565/1 md.)
Yönetim Kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
A) Kurumun Genel Müdürlükçe hazırlanacak yıllık yönetim giderleri bütçesiyle memur ve hizmetliler kadrolarını inceleyip tesbit ederek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tasvibine sunmak.
B) Genel Müdürlüğün teklifi ile yönetim giderleri bütçesinin bölümleri içinde uygun gördüğü aktarmaları yapmak, bölümler arasındaki ek ve olağanüstü ödenek tekliflerinden uygun gördüklerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tasvibine sunmak.
C) Kurumun Genel Müdürlükçe hazırlanan bilançosunu ve yapılan işler raporunu inceleyip mütalaasiyle birlikte genel kurula verilmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına sunmak.
Ç) Memleketin gerekli yerlerinde İşçi Sigortaları Kurumu şube veya acentalıklarının yahut sağlıkla ilgili veya sosyal müesseselerin kurulmasına yahut kaldırılmasına karar vermek.
D) Genel Müdürlükçe hazırlanacak her çeşit yönetmelikleri, inceliyerek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tasvibine sunmak.
E) Kurum veya şubeleri veya acentalıkları yahut sağlık müesseseleri adına imza yetkisinin kimlere verileceğini tayin etmek.
F) (Değişik: 5/2/1997 - 4228/1 md.) Kurum adına gayrimenkul alınması, satılması ve idare edilmesi hakkında kararlar vermek.
G) (Değişik: 1/8/1985-KHK/249; aynen kabul: 7/1/1986-3252/1 md.) Kurumca 250 000 000 (1.000.000.000) liradan fazla olmak üzere aktedilecek sözleşmeler veya yapılacak işler hususunda karar vermek. (Bakanlar Kurulu bu miktarı on misline kadar artırmaya yetkilidir.)
H) Kurum için fayda görülen hallerde, dava ve icra kovuşturmalarından sarfınazar veya feragat etmek ve bunlara ait mebaliğin terkini hususunda karar vermek ve kurumun leh ve aleyhindeki dava ve takipleri sulh ve tahkim yolu ile halletmek.
İ) Kurumun memur ve hizmetlilerinden olağanüstü mesaileri görülenlere her yıl için iki aylık ücretleri tutarını geçmemek ve kurumun yönetim giderlerinden ödenmek üzere ikramiye verilmesi hakkında Genel Müdürlükçe yapılan teklifi inceleyip karar vermek.
J) Kurumda çalıştırılacak yabancı uzmanların sözleşme projelerini inceleyip tasdik etmek.

Genel Kurul
Madde 12 - (Değişik: 4/6/1986-3300/1 md.)
Genel Kurul: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının veya görevlendireceği kimsenin başkanlığında, Maliye ve Gümrük, Sağlık ve Sosyal Yardım, Çalışma ve Sosyal Güvenlik,Sanayi ve Ticaret Bakanlıkları,Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı ile Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulun'dan iştirak edecek birer temsilciden; Yüksek Öğretim Kurulunca görevlendirilecek sosyal güvenlik, sosyal politika ve ekonomi, iş hukuku, tıp dallarında uzman beş öğretim üyesinden;
En fazla işçiyi ve işvereni temsil eden işçi ve işveren konfederasyonu tarafından iş kollarına göre eşit sayıda seçilecek en az 50'şer işçi ve işveren temsilcilerinden; Kurumdan yaşlılık, malullük, ölüm aylığı ile sürekli işgöremezlik geliri almakta olanlardan en fazla üyeyi temsil ettiği Bakanlıkça belirlenen kuruluş tarafından seçilecek on temsilciden; Meydana gelir.
Genel Kurulun çalışma usul ve esasları; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Madde 13 - (Değişik: 4/6/1986-3300/2 md.)
Genel Kurul; üç yılda bir en geç Haziran ayı sonuna kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının çağrısı üzerine toplanır. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı gerekli görürse Kurulu olağanüstü toplantıya da çağırabilir. Toplantı için yeter sayı, üye tamsayısının salt çoğunluğudur.

Madde 14 - (Değişik: 4/6/1986-3300/3 md.)
Genel Kurulun görevleri;
a) Kurulun bilanço ve faaliyet raporları üzerinde görüş bildirmek,
b) Genel Kurula sunulan ve Kurumun çalışmalarını ilgilendiren komisyon raporları hakkında görüş bildirmek,
c) Sosyal Sigortalar konularında düşünce ve dileklerini bildirmek veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının isteği üzerine istişari mahiyette kararlar almak,
d) Yönetim Kurulunun seçimle gelecek üyelerini ve yedeklerini 10 uncu maddedeki esaslar dahilinde seçmek.
Genel Kurul görüşmelerinin sonuçları raporla tespit edilir, bu raporlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına ve Başbakanlık Yüksek Denetleme Kuruluna gönderilir.

Madde 15 - 16 - (Mülga: 4/6/1986-3300/6 md.)

Ek Ödeme
Madde 17 - (Değişik birinci fıkra: 20/8/1993 - KHK - 503/3 md.; İptal:Ana.Mah'nin.6/10/1993 tarih ve E.1993/34-K.1993/33 sayılı kararı ile.) (Değişik:1/12/1993-3917/5 md.) Kurumun sağlık tesisleri işletme gelirleri (ilaç iştirak payı, muayene ücreti ve tedavi gelirleri ile tam gün çalışan hekimlerin mesai saatleri dışındaki muayene ücretleri dahil) ile sahibi veya ortağı bulunduğu ilaç ve tıbbi malzeme işletmelerinden elde edilen kar paylarından, Kurumda fiilen görev yapan kadrolu personele ek ödeme yapılabilir.
(Değişik: 1/12/1993-3917/5 md.) Ek ödemenin tutarları, oranları, diğer usul ve esasları, personelin görev unvanı, çalışma verimi, sigorta ve sağlık hizmetlerinin rasyonelliğini sağlayacak ilkeler gözönünde bulundurularak Yönetim Kurulunun teklifi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanının onayı ile belirlenir.

Madde 18 - (Değişik birinci fıkra: 1/12/1993-3918/3 md.) Genel Kurul üyelerinden kamu görevlisi olup Ankara dışından geleceklere ödenecek kanuni yollukları Kurum tarafından verilir.
Bunların dışında kalanlara Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca konulacakesaslara göre yolluk ödenir. İşçi üyeler, ayrıca işlerinden ayrıldıkları günden işbaşına dönmeleri gereken güne kadar geçen işgünleri için, ilgili işyerlerinden kendilerine ödenmemiş
olan gündelikleri de Sigorta Kurumunca ödenir.

Kurum gelirleri
Madde 19 -Değişik: 20/8/1993-KHK-503/4 md.;ptal:Ana Mah.'nin 6/10/1993 tarih
ve E.1993/34-K.1993/33 sayılı Kararı ile.;yeniden düzenleme:1/6/1994-3995/4 md.)
Kurumun gelirleri şunlardır:
A) Prim gelirleri,
B) Menkul kıymet gelirleri,
C) Kurumun sahibi veya ortağı bulunduğu işletmelerden elde edilecek gelirler,
D) Genel Bütçeden yapılacak yardımlar,
E) Gayrimenkul kira gelirleri,
F) 17/7/1964 tarih ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa göre alınan idari para cezaları,
G) 25/8/1971 tarih ve 1475 sayılı İş Kanununa göre uygulanan para cezalarından Bakanlıkça Kuruma verilmesi uygun görülen pay,
H) Gerçek veya tüzel kişiler tarafından yapılacak bağışlar ve vasiyetler,
I) Sair gelirler,
Kurumun sahibi bulunduğu gayrimenkullerin kira bedelleri,her yıl Devlet İstatistik Enstitüsü tüketici fiyat endeksindeki artış oranından az olmamak üzere rayiç veya emsal değerle belirlenir.
Süresi içinde ödenmeyen gelirler Kurum alacağına dönüşür ve 17.7.1964 tarih ve 506 sayılı Kanunun 80 inci maddesine göre gecikme zammı uygulanır.

Madde 20 - Sosyal Sigortalar Kurumu her sigorta kolu için ayıracağı yedek akçeleri;
a) (Değişik: 28/6/1978-2158/3 md.) Milli Bankalara yatırmak,
b) (Değişik: 4/6/1986-3300/4 md.) Devletin çıkardığı tahviller ile Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresince çıkarılan gelir ortaklığı ve hisse senetlerine yatırmak,
c) (Değişik: 28/6/1978 - 2158/3 md.) Gayrimenkullere yatırmak,
d) (Değişik: 4/6/1986 - 3300/4 md.) Sigortalılar ile Kurumdan malullük ve yaşlılık aylığı veya sürekli tam iş göremezlik geliri almakta olanlara Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi kanalı ile konut yapımı için yönetmelikle belirlenecek esaslar dahilinde ikrazda bulunmak,
e) (Değişik: 26/7/1983-2868/1 md.) 1. Kuruluşları, çalışma konuları, organları, görev ve yetkileri ile denetim usulleri yönetmeliklerinde belirtilecek, kendisine bağlı tüzelkişiliği haiz müesseseler kurmak,
2. Ortaklık veya şirketler kurmak veya kurulmuş bulunanların hisse senetlerini veya ortaklık paylarını satın almak, Suretiyle işletir.
(e) fıkrasındaki kuruluş ve iştirakler, Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılır. Bu kuruluş ve iştiraklerin personeli özel hukuk hükümlerine tabi olup, bunlar hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri uygulanmaz. Bu karşılıkların en çok % 40'ı (b) fıkrasında, % 25'i (d) fıkrasında ve % 15'i (e) fıkrasında yazılı olan konulara yatırılır. (d) fıkrasında belirtilen yatırımlara karşı kurum lehine tesis edilen ipoteklerin paraya çevrilmesinde 4947 sayılı Kanunun 15 - 25 inci maddeleri hükümleri uygulanır.
Çeşitli hükümler

Madde 21 - İşçi Sigortaları Kurumunun ticaret ve işlem ve bağıtlarından dolayı iflas hükümleri yürümez. Kurumun alacakları Devlet alacağı derecesinde imtiyazlıdır. Kurumun malları Ceza Kanunu bakımından Devlet malı sayılır.

Madde 22 - İşçi Sigortaları Kurumu Muhasebei Umumiye, Artırma, Eksiltme ve ihale kanunları hükümlerine ve Sayıştayın vize ve denetlerine bağlı değildir.

Madde 23 - Kurumun her türlü dava ve işleri ilgili mahkeme ve makamlarda ivedilikle sonuçlandırılır.

Madde 24 - (Değişik: 26/7/1983-2868/2 md.)
a) Kuruma ait taşınır, taşınmaz mallar ile bunlardan elde edilen hak ve gelirleri,
b) Kurumun sigorta üniteleri ile sağlık tesislerinde hizmetin gerektirdiği ve Türkiye'de temini mümkün olmayan her cins makine, araç, alet ve cihazları ile tekel hakkı başka kurumlara verilmiş ithal müsaadeleri hariç çeşitli ilaçlar ve hammaddelerinin ithali, kiralanması,
c) Kurum tarafından açılan ve Kurumun taraf olduğu davalar ve icra kovuşturmaları ile ilanları,
d) Bu Kanunun (20/e) maddesi uyarınca Kurumca kurulan müessese veya iştiraklerden elde edilen her türlü hak ve gelirleri, İthalde alınan vergi ve resimler dahil her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.

Madde 25 - Genel Kurulun işçi üyelerinin iş bağıtları, her işçinin Kurul toplantılarına katılmak için çalıştığı işyerindeki asıl işinden ayrılması dolayısiyle, işveren veya işveren vekili tarafından bozulamaz.

Madde 26 - (Mülga: 4/6/1986-3300/6 md.)
Ek Madde 1 - (1/3/1950 - 5565 sayılı Kanunun 2 inci maddesi hükmü olup, ek maddeye çevrilerek teselsül için numaralandırılmıştır.) İşçi Sigortaları Kurumunun hekimleri veya sağlık kurulları tarafından ilgili Sigorta Kanunlarının tatbikı dolayısiyle sigortalılara verilen raporlar resmi rapor mahiyetindedir.
Ek Madde 2 - (Ek:1/12/1993-3918/4 md.) Bu Kanun ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununda geçen "Çalışma Bakanlığı" ve "Sosyal Güvenlik Bakanlığı" deyimleri, "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı" olarak değiştirilmiştir.
Ek Madde 3 - (Ek:1/12/1993-3918/4 md.) Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğünde kullanılmak üzere ekli listede yer alan kadro ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye bağlı (III) sayılı cetvelin ilgili bölümüne eklenmiştir.
Geçici Madde 1 - (4792 sayılı Kanunun numarasız Geçici Maddesi olup teselsül için numaralandırılmıştır.) İşçi Sigortaları İdaresinin kurulmasında ilk yılın yönetim giderleri bütçesiyle memur ve hizmetliler kadroları doğrudan doğruya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca tesbit edilir.
Geçici Madde 2 - (28/6/1978 - 2158/4 md. ile gelen Geçici 1 nci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler kanunun yürürlük tarihinden itibaren en geç üç ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yayınlanır.
Geçici Madde 3 - (28/6/1978 - 2158/4 md. ile gelen Geçici 2 nci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yapmakta olanlar süreleri doluncaya kadar görevlerine devam ederler.
Geçici Madde 4 - (26/3/1982 - 2645/2 md. ile gelen Geçici md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Yönetim Kurulunun asıl ve yedek üyelerinin görevleri sona erer. Ancak bunlardan işçi ve işverenleri temsil eden üyelerin görevleri ilk Genel Kurula kadar ve atanan üyelerin ise bu Kanuna göre atamalar yapılıncaya kadar devam eder.
Geçici Madde 5 - (4/6/1986 - 3300/5 md. ile gelen Geçici 1 nci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Bu Kanunun 28/6/1978 tarih ve 2158 sayılı Kanunla değişik 20 nci maddesinin (d) fıkrasına göre sigortalılar ile Kurumdan malullük ve yaşlılık aylığı veya sürekli işgöremezlik geliri almakta olanlara tahsis edilmiş bulunan konut kredisi işlemleri ile konut kredisi tahsilatı eski hükümlere göre yapılır ve tasfiye edilir.
Geçici Madde 6 - (4/6/1986-3300/5 md. ile gelen Geçici 2 nci md. hükmü olup madde numarası teselsül ettirilmiştir.) Bu Kanun yürürlüğe girdikten sonraki ilk Genel Kurul 1988 yılının en geç Haziran ayı içinde yapılır. Yönetim Kurulunun seçimle gelen üyelerinin görevleri Genel Kurul yapılıncayakadar devam eder.
Geçici Madde 7 - (1/12/1993-3917/6 md.) Kurumun mülkiyetinde bulunan gayrimenkullerden nitelikleri itibariyle satışa elverişli olanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde devir tarihlerindeki rayiç bedelleri üzerinden Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanlığı tarafından tespit edilecek bir Kamu Bankasına devredilir. Devredilen gayrimenkuller ayrıca bir ferağ işlemine gerek olmaksızın tapu sicilinde ilgili Banka adına tescil edilir. Devredilecek gayrimenkullere ilişkin karar ve uygulama esasları Maliye Bakanlığı, Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı, Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü ve ilgili Banka Genel Müdürlüğü yetkililerinden oluşan bir komisyonca belirlenir. Komisyonun aldığı kararlar, Sosyal Sigortalar Kurumu Yönetim Kurulunun uygun görüşü üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı, Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan ve Maliye Bakanı tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.
İlgili Banka Genel Müdürlüğünce devralınan gayrimenkullerin devir tarihleri itibariyle rayiç bedelleri üzerinden Sosyal Sigortalar Kurumuna verilmek üzere, ikrazen anılan Bankaya devlet tahvili vermeye ve bu tahvillerin faizlerini Hazine İhalelerinde oluşan faizlerden aşağı olmamak ve aylık getiri sağlayacak şekilde belirlemeye ve diğer koşullarını tespite Hazine ve Dışticaret Müsteşar-
lığının bağlı bulunduğu Bakan yetkilidir.İlgili Banka Genel Müdürlüğünce devralınan gayrimenkuller satışa çıkarıldıkları tarihlerde geçerli rayiç bedellerinden aşağı olmamak kaydı ile, açık artırma usulü ile satışa çıkarılır ve satıştan elde edilecek gelirler Hazinece
açılan ikraz hesabının kapatılmasında kullanılır. Satış tarihindeki bedeller ile devir tarihlerinde geçerli rayiç bedeller arasındaki lehte fark Hazinece Sosyal Sigortalar Kurumuna nakden ödenir.
Bu madde hükümleri çerçevesinde yapılacak satışlarda üzerlerinde kat mülkiyeti tesis edilmiş bağımsız bölümler esas alınır. İlgili Banka Genel Müdürlüğü tarafından devralınan gayrimenkullerin satışa esas teşkil edecek olan bağımsız bölümlerinin teşkili ve kat mülkiyeti tesisi, ayrıca bir işleme gerek kalmaksızın ilgili Banka Genel Müdürlüğünün talebi üzerine ilgili tapu daireleri tarafından yerine getirilir ve tapu kayıtları buna göre düzeltilir. İlgili Banka ile Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlükleri, bu gayrimenkuller ile ilgili olarak yapılacak ferağ, devir, alım, satım vesair tüm işlemler nedeniyle doğacak her türlü vergi, resim ve harçlardan muaftır.
Geçici Madde 8 - (Ek: 1/12/1993-3918/5 md.)Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren toplanacak İlk Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Kuruluna kadar görev yapacak Kurumdan aylık ve gelir almakta olanları temsil eden Yönetim Kurulu Üyesi; Kurumdan yaşlılık, malullük ve ölüm aylığı ile sürekli iş görmezlik geliri almakta olanlardan en fazla üyeyi temsil ettiği Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenecek kuruluşun yetkili organlarınca saptanır.
Geçici Madde 9 - (Ek: 5/2/1997 - 4228/2 md.) Kurumun mülkiyetinde bulunan gayrimenkuller "Sosyal tesisler ve konutlar dahil" aşağıdaki usul ve esaslara göre satılarak değerlendirilir.
a) Yukarıda belirtilen kapsam dahilinde, nitelikleri itibariyle satışa uygun olan gayrimenkuller Yönetim Kurulunca tespit edilir.
b) Nitelikleri itibariyle satışına karar verilen gayrimenkuller rayiç bedelden daha düşük fiyatla satılamaz. Yönetim Kurulu bu gayrimenkullere ait rayiç değer tespitini kamu bankalarına veya bu bankaların iştiraki olan uzman kuruluşlara yaptırabilir.
c) Gayrimenkullerin satışı açık artırma usulü ile yapılır. Gayrimenkullerin satışına ait usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
d) Satışların peşin veya taksitle yapılması hususu Yönetim Kurulunca ihaleden önce karara bağlanır.
e) Bu Kanuna göre satılacak gayrimenkullerle ilgili olarak ifraz ve imar planı tadil işlemleri, 3194 sayılı İmar Kanunu ve uygulama yönetmeliklerindeki kısıtlamalara bakılmaksızın, kat mülkiyetine geçiş ve ifraz işlemleri Kurumun talebi üzerine alakalı daire ve belediyelerce en geç üç ay içinde sonuçlandırılır. Kat mülkiyetine geçiş için, kadastro müdürlüğünce zemindeki fiili durumu tesbit eden plan, vaziyet planı sayılır ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 12 nci maddesinin (b) bendinde yazılı fotoğrafın Kurum temsilcisine tasdik edilerek tapu müdürlüğüne talepte bulunması halinde, başkaca bir belgeye gerek bulunmaksızın, taşınmaz mal üzerinde kat mülkiyeti tesis edilir.
f) Satışı yapılan gayrimenkullerle ilgili olarak ferağ devir, alım satım vesair tüm işlemler bakımından Kurum her türlü vergi, resim ve harç ile belediyelerde yürütülecek her türlü hizmet karşılığı alınan ücretlerden muaftır.
Madde 27 - Bu kanun 1 Ocak 1946 tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 28 - Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

9/7/1945 TARİHLİ VE 4792 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER

1) 26/10/1988 tarihli ve 3485 sayılı Kanunun geçici maddesi:
Geçici Madde - 12/3/1986 tarihli ve 3268 sayılı 9/4/1987 tarihli ve 3347 sayılı yetki kanunlarıyla Bakanlar Kuruluna verilen Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi 4792 sayılı Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu için adı geçen kanunlarla verilen yetki süresine kadar geçerlidir.
2) 1/12/1993 tarihli ve 3917 Sayılı Kanunun geçici maddeleri:
Geçici Madde 1 - Ekli (I) sayılı listede yer alan kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (III) sayılı cetvelin Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğüne ait bölümüne eklenmiş ve Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğüne ait ekli (II) sayılı listede yer alan kadrolar iptal edilerek 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (III) sayılı cetvelden çıkarılmıştır.
Geçici Madde 2 - Bölge Müdürlüklerinin ilk teşkilatlanması, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının teklifi ve Başbakanın onayı ile kurulur.
Geçici Madde 3 - Kurumun sahibi veya ortağı bulunduğu gayrimenkuller için 1/1/1993 tarihinden önce 22/4/1926 tarih ve 818 sayılı Borçlar Kanunu ile 18/5/1955 tarih 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanuna göre yapılmış olan kira sözleşmeleri, sözleşmelerin bitim tarihinden itibaren 3 ay sonra,işletme hakkının devrine ilişkin sözleşmeler ise bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlük tarihinden itibaren 3 ay sonra sona erer. Eski kiracının 30 gün içinde yeni kira bedeli ve şartları üzerinden 18/5/1955 tarih ve 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanun Hükümlerine göre kira sözleşmesi yapmaya veya teklif edilen yeni kira bedeline sulh hukuk mahkemeleri nezdinde itiraz etmeye hakkı vardır. 30 günlük süre içinde itiraz ve rüçhan hakkını kullanmayan ve gayrimenkulü tahliye etmeyen kiracıların tahliyesi icra memurluğunca sağlanır. Belirlenen kira bedeline karşı süresi içinde dava açılması halinde,dava sonuna kadar Kurumca tespit edilen yeni kira bedeli üzerinden ödeme yapılır.Dava sonucunda belirlenen kira bedeline göre,kiracı lehine doğacak farklar takip eden aylara ait kira bedelinden mahsup edilir. Kira bedellerinin tespitine ilişkin davalarda,toptan eşya fiyatlarındaki artış yüzdeleri dikkate alınmaz. Mahkeme kararının kesinleşmesinden başlayarak 30 gün içinde,mahkemece tespit edilen kira bedeline göre kiracının 22/4/1926 tarih ve 818 sayılı Borçlar Kanunu ile 18/5/1955 tarih ve 6570 sayılı Gayrimenkul Kiraları Hakkında Kanuna göre yeni kira sözleşmesi yapmaya hakkı vardır.Bu süre içinde sözleşme yapmayan ve varsa birikmiş kira farklarını ödemeyen kiracının tahliyesi icra memurluğunca sağlanır.
Rayiç veya emsal bedelin ihale yoluyla tespiti halinde,5 iş günü içinde rüçhan hakkını kullanmayan eski kiracı,gayrimenkulü tahliye etmek zorundadır.
Geçici Madde 4 - Kurumun mülkiyetinde bulunan gayrimenkullerden nitelikleri itibariyle satışa elverişli olanlar,bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 3 ay içerisinde devir tarihlerindeki rayiç bedelleri üzerinden Hazineye devredilir. Devredilen gayrimenkuller ayrıca bir ferağ işlemine gerek olmaksızın tapu sicilinde Hazine adına tecil edilir. Devredilecek gayrimenkullere ilişkin karar ve uygulama esasları Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı,Sosyal Sigortalar Kurumu Genel Müdürlüğü ve Milli Emlak Genel Müdürlüğü yetkililerinden oluşan bir komisyonca belirlenir.Komisyonun aldığı kararlar,Sosyal Sigortalar Kurumu Yönetim Kurulunun uygun görüşü üzerine Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı,Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakan ve Maliye Bakanı tarafından onaylandıktan sonra yürürlüğe girer. Hazinece devralınan gayrimenkullerin devir tarihleri itibariyle rayiç bedelleri üzerinden Sosyal Sigortalar Kurumuna devlet tahvili vermeye ve bu tahvillerin faizlerini Hazine ihalelerinde oluşan faizlerden aşağı olmamak ve aylık getiri sağlayacak şekilde belirlemeye ve diğer koşullarını tespite Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan yetkilidir. Hazinece devralınan gayrimenkuller satışa çıkarıldıkları tarihlerde geçerli rayiç bedellerinden aşağı olmamak kaydı ile genel hükümlere göre satışa çıkarılır ve satış tarihlerindeki bedeller ile devir tarihlerinde geçerli rayiç be-deller arasındaki lehte fark Hazinece Sosyal Sigortalar Kurumuna nakden ödenir. Bu madde hükümleri çerçevesinde yapılacak satışlarda üzerlerinde kat mülkiyetine tesis edilmiş bağımsız bölümler esas alınır.Hazinece devralınan gayrimenkullerin satışa esas teşkil edecek olan bağımsız bölümlerinin teşkili ve kat mülkiyeti tesisi,ayrıca bir işleme gerek kalmaksızın Milli Emlak Genel Müdürlüğünün talebi üzerine ilgili tapu daireleri tarafından yerine getirilir ve tapu kayıtları buna göre düzeltilir.