13181 Sayılı Kararname Eki Esaslar

88/13181 sayılı Kararnamenin 20.8.1988 tarih ve 19905 sayılı Resmi Gazede'de yayımından bu yana geçen zaman içinde yapılan müracaatlar da gözönüne alınarak bu mahiyetteki açıklamanın lüzum hasıl olmuştur.

1. Kamu kuruluşu olan bankalardan veya fonlardan veya birliklerden kredi alan kooferatifler 3' ncü maddedeki "idare" tanımına girmemektedir. Kamu kuruluşu olan bankalara, fonlara veya birliklere karşı doğrudan iş taahüdünde bulunanlar ise bu Kararname uygulamasına tabi olmaktadır.

Bu esaslar, 2' nci madde uyarınca, "idareler" için bağlayıcıdır. Bununla beraber "idare" tanımına girmeyenlerin, mesele kooferatiflerin istekleri halinde bu Kararnamenin Hükümlerine kısmen veya tamamen uygulamaları mümkündür.

2. 3-c fıkrasındaki “İş” tarifine alım işleri girmemektedir

3. Madde 4'te "1Temmuz 1988 tarihinden itibaren fiilen yapılacak iş kalemlerine bu esaslar uygulanacaktır." denilmiş, ancak Kararnamenin Resmi Gazete' de 20.8.1988 tarihinde (yani 1.7.1988'den ilerki bir tarihte) neşredilmiş olması itibariyle geriye dönük bir tespitin nasıl ödenecek fiyat farkları için ihzarat ve imalat durumunun tespitinde bu tarihten önce düzenlenip onaylanmış en son hakediş raporundaki miktarlar esas alınacaktır."

4. 4.4. fıkrasındaki anahtar teslimi veya götürü bedel ile ihale edilen işlerde uygulama; iş programına uygun ve her yıl yapılacak işlere ait metraj, sözleşmesinde yılı belirtilmemiş ise teklifin alındığı yıla ait birim fiyatlarla değerlendirilmek suretiyle sözleşme itibari keşif bedeli bulunacaktır. Örnek olarak teklif 1987 yılında alınmış fakat sözleşme 1988 yılında imzalanmış ise 1987 birim fiyatları ile sözleşme itibari keşif bedeli bulunacaktır. Ancak sözleşmesinde; sözleşme itibari keşif bedelinin hangi yıl fiyatları ile bulunacağı yazılmış ise, ona göre işlem yapılacağı tabiidir.

5. 4.6. fıkrasında "İhale yoluyla yaptırılacak veya satın alınacak sanayi ürünleri" nde maksat belli bir süre verilmek suretiyle sanayi ürünlerinin ihale yoluyla yaptırılması veya satın alınmasıdır. Hazır bir sanayi ürünü satın alınması bu madde kapsamına girmemektedir.

6. Madde 6'da ifade edildiği gibi yılı içinde bitirilmek üzere ihaleye çıkarılan işlerin süresi, süre uzatımı verilmek suretiyle veya yasal oranda keşif artışı nedeniyle ertesi yıl yapılacak iş kalemlerine, iş programına uygun olmak şartıyla bu esaslara göre fiyat farkı uygulaması yapılacaktır.

7. 9' ncu maddenin akaryakıt fiyat farkı ile ilgili uygulamasında, 9.1.1. bendinde de ifade edildiği gibi, miktar tespitinde "Akaryakıt ve patlayıcı madde için, müteahhitlikçe ibraz edilen faturalara göre, kullanıldığı idaresince tespit olunan miktarlar" esas alınacaktır. Buna göre teşeronlar tarafından işin adı yazılmak suretiyle alınan faturalardaki miktarlar; bu faturalar müteahhidi tarafından işin adı yazılmak suretiyle alınan faturalardaki miktarlar, bu faturalar müteahhidi tarafından idareye ibraz edilmek ve idaresi tarafından da iş'te kullanıldığı tespit edilmek şartıyla, hesapta nazarı dikkate alınacaktır. Ancak bu şekilde bulunacak miktarlar analizlerle hesaplanan miktarı geçemez. Makine yağı, benzi, üstüpü, v.s. karşılığı olarak analizlere konmuş bulunan mazot miktarları, fiyat farkı hesaplarında dikkate alınmaz.

8. 9.2.1. bendine göre çimento fiyat farkı hesabı yapılırken, "sözleşme veya uygulama yılı birim fiyatlarına esas olan rayiçlere göre, yılı içinde meydana gelen artış ve eksiliş" denildiği cihetle, rayiçteki fiyatla işyerine en yakın olan veya idarece uygun görülen fabrikada KDV' siz toptan satış fiyatları arasındaki fark nazarı dikkate alınacaktır. Fark hesabında bazı; rayiçteki fiyattır.

9. Esaslar' ın (9.2.2./b) paragrafı uygulamasında (Ko) ve (Kı) fiyatları tespit edilirken., Orman Genel Müdürlüğünün işyeri en yakın Orman İşletmesi'nin onaylı fiyat protokolündeki "üçüncü sınıf, normal boy, kerestelik çam tomruğunun aynı normal depo tahsis bedelleri" esas alınacaktır.

10. 9.2.3. bendine göre akaryakıt fiyat farkı hesabında ise, rayice bakılmaksızın, işyerine en yakın satış yerinde uygulama yılı başındaki perakende satış fiyatında bir değişiklik olmuş ise bununla yeni perakende satış fiyatı arasındaki fark (KDV' siz) gözönüne alınacaktır. Fark hesabında bazı; uygulama yılı başındaki en yakın satış yerindeki KDV' siz perakende satış fiyatıdır.

11. 9.2.4. bendinin uygulaması; miktar hesabına elverecek birim fiyat analizi bulunmayan ve de Bayındırlık ve İskan Bakanlığı birim fiyat listelerinde yer alan tesisat kalemleri için yapılacaktır. Esasen malzeme fiyat farkı formüle ve bu formüldeki (R), (S) ve (n) faktörleri miktar hesabına elverecek analizlerin bulunmayışından konulmuştur.

12. Ancak teklif analizlerde malzeme cinsi ve fiyatı ile miktarı açıkca gösterilmiş veya teklif fiyata ait hiç analiz verilmemiş ise o imalata eşdeğer olan veya en yakın imalat için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tesisat birim fiyat cetveli esas alınarak malzeme fiyat farkı listelerinde yer almıyorsa tesisat niteliğindeki iş kalemlerine 9.2.1.¸9.2.2. ve 9.2.3.' ün ilgili hükümlerine göre malzeme fiyat farkı ödenir.

13. 9.6. fıkrasındaki "aksine bir hüküm yoksü" ifadesi, devam eden işlerin sözleşmelerinde "... malzemeleri dışındaki malzemelere fiyat farkı ödenmeyecektir," mealinde bir ifade varsa bu Esaslarda yazılı olsa bile malzeme fiyat farkının ödenmeyeceği anlamındadır. Hiçbir kayıt yıksa bu Esaslara göre ödeme yapılacaktır. Şu kadarki 9.2.4. fıkrasında bahsi geçen, bine tesisat işlerinde kullanılan malzemeyle ilgili, devam eden işlere ait sözleşmelerdeki "bina tesisat işleri hariç" ibaresi aksine hüküm sayılmayacaktır. Yeni ihalelerde; bu Esaslarda belirtilen malzemelerden ilgili Bakan'ın onayı ile belirlenecektir.

14. Esaslar' ın 16' ncı maddesinde (a)'dan (f) paragrafına kadar " Bu Esasların Kapsamına Girmeyen İşler" sıralanarak, bu işlere "Bu Esaslarda belirtilen hükümler" uygulanmaz denilmiştir. Ancak "İş" sözleşmeleri dışındaki sözleşmelere 4.6. fıkrası hükümlerinin uygulanacağı dolaylı olarak ifade edilmiştir. Dolayısıyla, kazanılmış haklar da gözönüne alındığında, Esasların 17.3. fıkrasına göre "Bu Esasların yürürlüğe girdiği tarihten önce sözleşmeleri yapılan ve devam eden işlerden, 8/505 ve 8/2574 veya 84/8921 Sayılı Kararnamelere göre fiyat farkı almak suretiyle devam eden işlerde" 88/13181 Sayılı Kararname Eki Esaslarının 4.6 fıkrasının uygulanacağı tabiidir.

15. Esasların Resmi Gazete'de yayımlanışı sırasında baskı hataları olmuştur. Su nedenle 2 Ekim 1988 tarihli ve 19947 sayılı Resmi Gazete' nin 5. Sayfasında yıyımlanan düzeltmeler dikkate alınmalıdır.