Cam ve Takılması Genel Teknik Şartnamesi

Cam silisli kumun potas ve soda ile karıştırılıp yüksek derecedeki sıcaklıkta erimesi ile elde edilir. Camı teşkil eden maddeler esas ve yardımcı olmak üzere iki gruba ayrılır.

21.1 - Esas maddeler :

1.a) Camlaştırıcı özelliği olan maddeler : Silis, boraks.

1.b) Sabitleştirici özelliği olan maddeler : Kireç, magnezyum, oksit, baryum oksit.

1.c) Eritici (ergitici) özelliği olan maddeler : Soda, pota.

21.2 - Yardımcı maddeler :

2.a) Oksidan ve karıştırıcı özelliği olan maddeler : Nitratlar, sülfatlar v.s.

2.b) Matlaştırıcı özelliği olan maddeler : Fosfatlar, sülüorlar v.s.

2.c) Renk verici özelliği olan maddeler : Demir oksit, kobalt oksit, krom oksit v.s.

2.d) Renk giderici özelliği olan maddeler : Selenyum, selenitler, kobalt oksit, mangan oksit, seriyum oksit v.s.

Çeşitli camların birleşimlerine giren asıl maddelerin %. . . . . . . . . . . leri :

21.3 - Cam çeşitleri :

21.3.1 - Düz saydam camlar : Türk Standartlarına uygun olacaktır. (TS.347)

• İnce cam (Normal adi cam) 2 m/m.’dir. 6 kg/m²
• Orta cam (Yarım dubye cam) 3 m/m’dir. 7.5 kg/m²
• Kalın cam (Dubye cam) 4 m/m’dir. 9 kg/m²
• Çok kalın cam (Kalın cam) 5 ila 8 m/m’dir.

23.3.2 - Renkli camlar 2 m /m.'dir.

Yarı saydam camlar

Buzlu camlar 2 - 3 m /m.

Opal cam 2 - 3 m /m.

Arnova cam 3 - 4 m /m.

Striye cam 3 - 4 m /m.

21.3 3 - Hususi camlar :

Katedral 3 - 5 m /m.

Kristal ve simili 7-10 m /m. (Kristal izafi sikleti 2.6-3)

Flüorit (Işık aksettirmeyen cam)

Telli cam 5-8 m /m.

Emniyet camı 5-7 m /m.

İçerisini göstermeyen cam.

Kırılmaz cam 7-10 m/m.

Isıya dayanıklı cam.

Köpük cam.

Kesme cam.

Blok inşaat camları.

Aynalar.

Termopan cam (Isı geçirgenliği az olan cam.)

21.3.4 - Renkli Camlar :

Bileşim bakımından soda-kireç ve silis ihtiva eden camlardır. Harmanına bazı metal veya metal oksit katılarak istenilen renk elde edilir.

21.3.5 - Yarı Saydam Camlar :

Buzlu Camlar : Gayet ince kum basınçla cam yüzeyine püskürtülür. Bu suretle yüzey donuklaştırılır.

Opal Camlar : Bileşime flüor veya fosfat v.s. katılarak opal denilen cam elde edilir.

Arnova Camları : Bileşim bakımından adi camlar gibidir. Kalıplar içerisine dökülerek bir tarafı pürtüklü, girintili çıkıntılı olarak şekillendirilmiş ve bu şekli de yarı saydamlaştırılmıştır.

Striye Camlar : Arnova camların aynı olup; şekiller sık çizgi halindedir. Kalıpla yapılır, yarı saydamdır.

21.3.6 - Hususi Camların Özellikleri :

a-Katedral Camlar : Genellikle renkli, desenli, girintili, çıkıntılı şekilli olup, adi camlar gibidir. Küçük parçalarla; kurşun, alçı madenî çerçeve içersinde istenilen tekillerin meydana gelmesi temin edilir.

b- Kristal Camlar : Bileşiminde kurşun bulunan camlardır. Kapalı potalarda eritilerek elde edilir; renksiz ve tam saydamdır. 7 ilâ 10 m /m. kalınlığındadır. Pürüzsüz, kubbesiz ve lekesizdir. Vurulduğu zaman uzun müddet devam eden tanınan bir ses verir.

c- Flüorit Camlar : Bu camların yüzeyinde flüorit bulunur; bu madde hava boşluğu husule getirmek suretiyle ışığın yanmasını önler. Bu camlara ışık aksettirmeyen ve görünmez cam da denir.

d-Telli Camlar : Ergimiş cam düz bir yüzeye dökülür., bir merdaneyle düzeltilir, bundan sonra sıcak bir merdane gezdirilir, bu merdane üzerinde tel vardır, bu teli camın üzerine bırakır. Başka bir merdane bu teli alttaki camın içerisine bastırır, tekrar merdaneyle cam levhanın üzeri düzeltilir. Kalınlığı 5 ile 8 m/m. dir.

Emniyetli Camlar :

İki adi cam levha arasına plastik bir madde yerleştirilir. Bütünü yüksek basınca tabi tutularak bir tele parça haline getirilir. Plâstik madde olarak eskiden selüloz nitrat veya selüloz asetat kullanılırdı. Bugün vinle denilen plastik bir madde kullanılmaktadır. 5-7 m /m.'dir.

İçerisini Göstermeyen Camlar :

Bu camlar da adi renkli camlar gibidir. Yüzü gümüş tabaka ile kaplanmış olduğundan, içeriden dışarısı görülürse, dışarıdan içerisi görülmez. Hastahane, çocuk bakım evlerinde ve gözlük camlarında kullanılır.

Kırılmaz Camlar :

Türlü bileşimlerde, soda - kireç - silis veya bora silikattan meydana gelir. Şekillendirildikten sonra her tarafına aynı dereceden hareket verilmek suretiyle tercihen elektrikle ısıtılan bir fırın içerisine konur, burada yumuşama hararetine yakın bir sıcaklıda kadar ısıtılır, fırından çıkar çıkmaz çabucak soğutulur.

Hararete Dayanıklı Camlar :

Genel olarak boru silikat ile yapılan camlardır. Basınç ile yapılır. Bilhassa laboratuvar ve mutfak eşyaları yapılır.

Köpük Camlar :

Toz cama karbon katılarak eritilir. Elde mantar kadar hafif, dayanıklı, su geçirmez edilen köpüklü siyah madde kalıplara dökülür geç ısınır, yanmaz döşeme plakları yapılır.

Kesme Camlar :

Bu söz çok kere kristal için kullanılırsa da, bizde daha ziyade üzerinde oyma süsler bulunan kalın ve adi camdan yapılmış eşyaya verilen isimdir. Bir çok tekil ve usullerle işlenir.

Blok İnşaat Camları :

Adi camlar gibidir. Yarı saydamdır. İki ayrı parçadan baskı usulü ile yapılır. İki ayrı parçadan yüksek hareket tesiriyle birleştirilir. Bunların içinde kısmen bir hava boşluğu bulunduğu için, bu çeşit camlar aynı zamanda iyi bir yalıtkan vazifesi de görür. Bu camlardan marsilya tipi kiremit de yapılır. Çatlak, yesari, kabarık, girinti çıkıntı olmayacaktır.

Aynalar :

İnce olanları adi camdan, kalınları ise kristal camdan imal edilir. Pürüzsüz, lekesiz, boşluksuz olmalıdır. Eskiden arkasına sürülen sır maddesi bir cıva kalay bileşimidir. Bugün ise çökeltilmiş ince gümüş tabakası sürülür. Bu gümüş tabakası üzerine de örtü tabakası olarak vernik sürülür.

Cam Macunu :

Bezir ve üstübeçten imal edilmiş olacaktır. Mütecanis olacak, çekme esnasında sathı parlak kalacak, pürüzsüz, yavaş sertleşen, demir, ahşap, cama iyi yapışan, hararete, rutubete, ısı farklarına tahammül eden cinsten olarak çok sert olup çatlamayacak, yumuşak olup atmayacak, su geçirmeyecektir.

Cam Takılması :

Camlar yüzlerine ancak ahşap veya demir aksama sülyen ve birinci kat boya sürüldükten sonra takılacaktır.

Aynı çerçeveye veya mahalle aynı fabrika malı cam takılacaktır. Ahşap çerçeveler camlar, 20 cm. aralıkla küçük başlı cam çivisi ve macun veya ahşap çıtalarla tespit edilecektir.

Madeni aksama ise; evvela bir son macun çekilerek camlar bunun üzerine oturtulacaktır. Camın demir kısma temas eden her yerinde macun bulunacaktır. Sonra macun veyahut madeni çubuk veya profillerle tespit edilecektir.

Çerçevesiz camlar, özel madeni tertibatlarla sürme veya kanatlı olarak yapılabilirler.

Bunlar hiç bir zaman 10 mm.'den ince olmayacaktır. Camlar, tafsilat resimlerinde gösterilen ebattaki pencere, çerçeve, camekân, kapı ve sair ahşap veya madeni konstrüksiyona lüzumlu boşluk bırakılarak, (çerçeve ile cam arasındaki boşluk hiçbir yerde 3 mm.'yi geçmeyecek şekilde) tam olarak çerçeveye intikal edecek şekilde kesilmiş ve yerlerine oturtulmuş olacaktır.

Hiç bir yerde ve şekilde ekli cam kullanılmayacaktır.

Serlerde ve buna benzer yerlere takılacak camlar; şeriyet dolayısiyle içeriye su sızdırmaması için camların birbirine bindiği yerlerde, alttaki camın üzerine cam, en az 5 cm.lik bir bindirme ile oturtulacak ve iki cam arasında en az 3mm.lik bir boşluk bırakılacaktır.

Camlı kapılarda, camekanlarda camlar, vida ve çıtalarla tespit edilecektir.

Camlar takıldıktan sonra, hiç bir yerde cam artıkları, kırıkları bırakılmayacaktır.

Macun sürülerek 45 derece teşkil edecek şekilde, çerçeve iç dışından fazla yükseklikte olmayacak; çiviler macun altında kalacak ve gözükmeyecektir.

Macun her tarafta aynı kalınlıkta ve muntazam sürülmüş olacaktır, köşelerde iyice iltisak edecektir.

(Lüksfer) İnşaat Blok Camları :

Döşemelerde :

Açıklığa göre hesap edilmiş profil demirleri veya sair konstrüksiyon ile lüksfer ebadında hazırlanmış çerçeveler içersine çimento ve ince kum ile yapılmış bir harçla veya asfalt ile bu bloklar oturtulacaktır.

Yüzeyleri gayet düzgün olacak; hiçbir yerde taşkınlık, girinti göstermeyecektir.

Çerçeve ile cam bloklar arası çimento şerbeti veya asfalt ile su sızdırmayacak şekilde doldurulacaktır.

Duvarlarda :

10 cm. ebadında olan dişli cam bloklarla ışık geçirmek amacı ile yekpare cam duvar için inşa edilen duvarlarda cam blok aralarına 8 lik yuvarlak demirlerden iki adet konduktan sonra, 350 kg. dozlu beton dökülmek suretiyle örtülecektir.

Cam blokların 2 cm. likleriyle döşeme duvar yapılması icap ettiğinde, döşemelerde olduğu gibi madeni veya beton çerçeve içersine yerleştirilmektedir.

Tuğla ebadında ve şekilde olan cam bloklar ise, tuğla şartnamesine uygun şekilde örülecektir.