Tenekecilik İşleri Genel Teknik Şartnamesi

23.1 - Lehimler :

Çinko işlerinde kullanılacak lehim veznen % 33 kalay ve % 67 kurşun olacaktır. Lehim içerisine antimuan, bakır bazen de çinko konularak sert lehim elde edilir. Bu lehimler bakır işlerinde kullanılır. Oranı % 42 bakır,% 58 çinkodur. Bakır işlerinde tuz ruhu yerine boraks tozu, çinko işlerinde ise tuz ruhu ve nişadır. (Pasta, tuz ruhu nişadır karışımı) kullanılır.

23.2 - Çinko Levhalar :

İnşaatta kullanılacak çinko levhaların üzerinde No.ları yazılmış olacaktır. Levha ebatları 1.00 x 2.00 m.dir. Haddeden geçmiş yoğunluğu 7.17-7.20 dir.

Sert bir metal olan çinko 120 ºC ile 150 ºC arasındaki suhunette esmer ve işlenebilir hale gelir. Bu durumda çinko; levha ve tel şekline konur.

Çinko levhalar: İyi tesviye edilmiş parlak, düzgün, dalgasız, homojen kesitleri mavimtırak olacaktır. Bir kaç defa büküldüğü takdirde kırılmayacak, çatlamayacak, gevrek olmayacak, en ufak delik dahi bulunmayacaktır.

Bir metre tul için uzama katsayısı: 0.00 - 0.297'dir.

Çinko levhalar oksijen, asitli su kalevi, yaş kireç ve çimentodan müteessir olduğundan onlarla temas ettirilmeyecektir.

 

NO	Kalınlık mm/m	Ağırlık kg/m²
10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20	0.50 0.58 0.66 0.74 0.82 0.95 1.08 1.21 1.34 1.47 1.60	3.50 4.06 4.62 5.48 5.74 6.65 7.56 8.47 9.38 10.29 11.20

Çinko kg / m² ağırlıkları % 0.5 eksik ve fazla olabilir.

23.3-Bakır Levhalar :

İnşaatta kullanılan bakır levhalar homojen, saf kolayca işlenebilir, çatlaksız lekesiz, ondülesiz, düzgün olacak, en ufak delik dahi bulunmayacaktır. Haddeden geçmiş bakırın yoğunluğu 8.9-9.00 inşaatta kullanılacak bakırın kalınlığı genellikle 0.66, ağırlığı da 6.00 kg/cm² olacaktır.

Bakır Levhaların:

Kalınlık m/m	Ağırlık kg/m²
0.50 0.56 0.61 0.66 0.72 0.78 0.83 0.98 0.94 1.00	4.50 5.00 5.50 6.00 6.50 7.00 7.50 8.00 8.50 9.00

 

İdarenin yazılı müsaadesiyle bakır kg/m² ağırlıkları % 1 eksik fazla olabilir.

23.4- Galvanizli Düz ve Oluklu Sac Levhalar :

TS. 822 ve TS 914'e uygun olacaktır.

23.5 - Düz Siyah Sac Levha :

Oluklu sac niteliğinde galvanizli olacaktır, genellikle D.K.P. olarak yapılırlar.

KALINLIK M/km	AĞIRLIK Kg/m²
0.50 0.60 0.70 0.80 0.90 1.00 1.20	3.93 4.72 5.50 6.39 7.07 7.86 8.43

İdarenin yazılı müsaadesiyle bilumum sac levhalarda kg/m² ağırlıkları % 5,0 eksik fazla olabilir.

 

23.6 - Kurşun Levhalar :

Saf homojen, düzgün ve muntazam olacak, yırtık, ezik, çatlak, yapraklanmış olmayacak en ufak değişiklik dahi bulunmayacaktır.

Çekiç ile dövülebilecek yumuşaklıkta olacaktır. Levhaların her yerinde aynı kalınlık bulunacaktır.

İçerisinde yabancı madde % 2'yi geçmeyecek, katiyen kumlu olmayacaktır. Yoğunluğu 11.25-11.40 olacaktır.

KALINLIK M/M	AĞIRLIK KG/m²
1.50 1.75 2.00 2.25 2.50 2.75 3.00	17.10 20.00 22.80 25.60 28.50 31.13 34.20

 

23.7 - Düz ve Oluklu Asbest Elyaflı Levhalar :

Levhaları asbest elyaflı ile portland çimentosundan yapılmış olacaktır. Renkleri açık asgari kalınlıkları, düz levhalarda; 3-4 mm. oluklu levhalarda; 6-8 mm, olacaktır. Su emme miktarı % 27 olacaktır

Çatı örtüsü levhalarında su emme miktarı % 18 olacaktır. Levhalarda dona karşı mukavim olacak.

8 m/m kalınlığına kadar presli ve liflere dik eğme mukavemeti 300 kg/cm² presli ve liflere paralel eğilme mukavemeti 220 kg/cm² 12 m/m kalınlığa kadar pressiz ve liflere eğilme mukavemeti 150 kg/cm² olacaktır.

23.8- Çinko Şakuli Borular :

Yağmur boruları genellikle 10-12 numaralı çinkolardan, yağmur alan çatı sathına göre aşağıdaki tabloda görülen çaplarda daire veya kesiti aynı olan kare veya dikdörtgen yapılacaktır. Boruların boyları normal olarak 1.00 m., çapları 70, 75, 80, 100, 125, 150 mm. olacaktır. Boruların her iki ucuna 10 cm. aralıkla tek veya çift kordon (fitil) çekilecek, bindirme payı, 1,5 cm. olmak üzere üst boru alttaki borunun içine en az 5 cm. girmiş olacaktır. Faslı müşterekleri aralık kalmayacak şekilde lehimlenecektir. Boruların lehimli yüzleri dışarı doğru çevrilmiş ve aksi istenmediği takdirde duvar yüzeyinden en az 2 cm. uzakta olacaktır. Düşey boruların birbirine uzaklığı 20.00 m. den fazla olmayacak, en çok 2.00 m. de bir boruları 3x20 milimlik galvanizli veya sülyen boyalı ve galvanizli somun vidalı açılır kapanır kelepçelerle duvara tespit edilecektir. Borular üzerine tespit edilecek mahmuz (gagalar) vasıtasıyla kelepçelere istinat ettirilecektir. Yağmur gören çatı sahasına göre hesaplanan yağmur boru ve olukların çapları ve standart ölçüdeki levhalardan kesilecek çinko parça ebatlarını gösterir tablo aşağıda yazılıdır.

BORULAR İÇİN TABLO

OLUKLAR İÇİN TABLO

 

23-9 Çinko Oluklar:

Oluklar genellikle 12 No.lu çinkodan yapılacaktır. Projesine göre yuvarlak, kare veya dikdörtgen kesitinde çapı veya genişlikleri dereye isabet edecek çatı sahasına göre yukarıdaki yazılı tablodan tespit edilecektir. Oluğun serbest kenarına galvanizli veya sülyen boyalı demir konulacaktır. Oluklar 25 cm. lik çinkodan yapılacak etek ve lehimsiz olarak katlama kenetle gayet itinalı bir surette birleştirilmiş olacak, etek altına bir kat bitümlü karton konulacak ve etek çatı örtüsü altına sürülecektir. Oluklar 5 x 30 mm. kesitinde konulacak ve etek çatı örtüsü altına sürülecektir. Oluklar 5 x 30 mm. kesitinde takriben 50 cm. aralıklı galvanizli veya sülyen boyalı de- mir kelepçelerle oturtulacak kelepçeler döşemeye iyice tespit edilecektir. Kelepçeler çıtaların üzerine konulacaktır. Aralara konulmayacaktır. Eteklerde oluk levhaları ek yerlerinde birbirine 3 cm. binecek ve her iki tarafından 1,5 mm. kalınlığında su sızdırmayacak şekilde lehimlenmiş olacaktır. Oluk dış kenarlarının (kaval kısmı) saçak kısmından 10 mm. daha alçak olmasına bilhassa dikkat edilecektir. Genişlik çapı 12 cm.yi geçen oluklarda; oluğun saçak genişliği ortasına gelen en yüksek noktasına; oluğun açılmaması için ayrıca çengelli hususi bir atkı yapılacaktır. Lüzumu halinde inbisat derzi teşkil edilecektir. Oluklarda çatı saçak kısmının ortasından iki tarafa doğru suların serbestçe akmasını temin için düşey borulara doğru bir meyil verilecektir. Genellikle bu meyil 1 m. için 3 mm. ye kadar olabilir. Olukların yaprak ve maddelerle tıkanması varit olmayan yerlerde oluklara meyil verilmesine lüzum yoktur.

Çatı sahası için tabloya göre oluk kesiti ve her oluğa isabet edecek çatı sahasına göre oluk çapları ve kesilecek çinko parçaları yukarıda yazılı olduğu üzere tablodan alınacaktır.

Olukların iç kısımlarındaki düşey borulara birleştiği boru ağzına galvanizli telden veya çinkodan içeri geçme çıkarılıp takılabilen süzgeçler konacaktır.

23.10- Çinko Eğik Dereler:

Bu dereler 14 No.lu çinkodan yapılacak, inkişafı 66 cm. genişliğinde olacaktır. Çatının çıtalı olması halinde çinko dere; ayrıca teşkil olunacak ahşap bir döşeme üzerine oturtulacaktır.

Ek yerlerinde çinko levhalar birbirine 5 cm. bindirilecek ve 1,5 mm. kalınlığında su sızdırmayacak şekilde IehimIenecektir

Çinko levhaların altına 1.00 m, genişliğinde bir kat bitümlü karton serilecektir. Levhaların altına ve her iki tarafın uzunlamasına 3x3 cm. lik çıtalar çakılacak, levhaların kenarları bunların üstüne konulacaktır. Saçak kenarlarına gelen en alt tabaka oluğa yakın bir mesafede yan taraflarına çivilenecek ve oluk içerisine doğru kıvrılacaktır. Çatı yüzeyi eğik beton olduğu taktirde özel tespit çivisi kullanılacaktır. Çivi başları çinko pul konularak lehimlenecektir.

23.11 - Oluk Halinde Çinko Dereler:

Projesine göre yapılacak oluk halindeki dereler genellikle 30 cm. derinlikte ve ortalama 25 cm. dikdörtgen kesitinde, 14 No.lu çinkodan yapılacaktır.

a - Oluk şeklinde dere, sık çatılarda olduğu gibi iki eğik yüzeyin arasında yapılacaksa ahşap meyilli döşeme üzerine bir kat bitümlü karton serildikten sonra, derzler buraya oturtulacaktır. Çinkoların ek yerleri birbirine 5 cm. bindirilmiş 1,5 m/m. kalınlığında su sızdırmayacak şekil- de iki tarafından lehimlenmiş olacaktır.

Levhaların altına ve iki tarafına uzunlamasına 3 x 3 cm. lik çıtalar konarak levha kenarları bu çıtaların üstüne kıvrılacaktır.

b - Atika duvarı kenarlarına gelecek oluk şeklindeki gizli derelerin ise, bir kenarı 25 cm. lik etek ile lehimsiz olarak katlama kenetle gayet itinalı bir surette birleştirilmiş ve çatı örtüsü altına sürülmüş olacak duvar tarafı ise yeni bir etek ile lehimsiz olarak katlama ve kenetle birleştirilecek ve etek sıvasız duvar yüzeyine 25 cm. kaldırılarak arkasına bitümlü karton konulduktan duvarın derz kısmına sokularak veya çivilenecek bunun üzerine sıva gelecektir.

Ya da : 25 cm.'lik etek duvar yüzeyine kaldırılarak çivi ile duvara tespit edildikten sonra ucu içerisine doğru, ya kanal yapılacak ya da 45 derece kıvrılarak bunun üzerine sıva yapılacaktır. Oluk şeklindeki derelerde de düşey yağmur boruları ağızlarına galvanizli telden veya çinkodan içeri geçme, çıkarılıp takılabilen süzgeçler konulacaktır.

23.12 - Çinko Yağmur Suyu Hazinesi :

12 No.lu çinkodan projesine göre yapılacak genellikle 30x30x40 cm. ebadında olacaktır. 5x30 cm. kesitinde galvanizli demirle yerlerine tespit edilerek düşey boru ile birleşen yerleri lehimlenecektir.

23.13 - Çinko Sıva Eteği, Baca Kenarı Çatı Muayene Pencereleri ve Çatı Fenerleri Dipleri :

12 No.lu çinkodan fırtına tesiriyle yerinden oynamayacak ve kalkmayacak, şekilde sağlam olarak tespit edilecektir.

Çatı döşemesinin duvarla birleştiği yerlere 3 x 3 cm. lik çıta konacak, çinko eteğin, sıvası yapılmamış olan duvara gelen kısmı 25 cm. yukarı kaldırılacak altına bir kat bitümlü karton kıvrıldıktan sonra çinkonun ucu karton ile birlikte duvarın derzlerine sokulacak ya da çinkonun ucu 45 derece oluk içi kısmına veya kanal yapılacaktır. Bunun üzerine sıva gelecektir. Diğer serbest ucu çatı, örtüsü üzerine en az 10 cm. bindirilecektir.

Baca kenarları da sıva eteği gibi olacak, bir ucu kiremit kenarları bu çatıların üzerlerine kıvrılacaktır.

Ahşap çatılarda (çatı muayene pencereleri, fener dipleri gibi) çinkonun bir ucu ahşaba yuva açılarak çivilenecek ve aşağıdaki serbest ucu çatı örtüsü üzerine en az 10 cm. binmiş olacaktır.

Atika duvarı üst ve iç yanlarına çinko kaplama:

12 No.lu çinkodan yapılacak, çinko altına bir kat bitümlü karton en az 50 cm. kadar aralıkla demir tırnaklarla projesine göre atika duvarı üst ve iç yanlara, katlama kenetle çinko levhalarla kaplama yapılacaktır. Dış tarafa kanal yapılarak, soğuk bölgelerde bu kanal içerisine çapı ø 8 m / m.lik demir uzatılacaktır.

Duvarın iç tarafındaki levhalar birbirleriyle ve oluklar katlama kenetle birleştirilmiş olacaktır.

İcap eden yerlerde inbisat derzleri bırakılacaktır.

23.14 - Pik Döfenler :

Düşey boruların alt uçlarına, iç kutru 135 m/m. olmak üzere 1 m. boyunda, bir ucu kıvrık, içi ve dışı katran ile tıla edilmiş pikdofenler iki adet 3 x 20 m /m. lik demirden, açılır - kapanır, galvaniz ya da sıradan vida ve somunlu kelepçelerle duvara raptedilecektir, çinko borular dofen içerisine en az 6 cm. girmiş olacak bir ucu çinko boruya lehimlenmiş, diğer ucu dofen üzerine kıvrılmış 12 No.lu çinkodan şapka ile dofen ağızları kapatılmış olacaktır.

23.15 - Çinko Denizlik :

Mevcut sıva veya şap içerisinde bırakılmış en az 4 adet 3 x 3 cm. lik kenarları şevli ve büyük sathı aşağıya oturmuş takozlar üzerine bir kat bitümlü karton serilecek, üzerine 12 No.lu çinkodan denizlik yapılacak, çivi ve pul ile takozlara tespit edilecek, çivi başları üzerine çinko konarak lehimlenecektir.

Levhalar, yan duvar kenarlarına 10 cm. döndürülecek, ön kısım projesinde gösterildiği gibi kıvrılacak,pencere tarafına gelen kısım, yuva açılmış çivi ile tespit edilecektir.

Standart çinko levha ebadından küçük denizliklerde ek yapılmayacak,standart levha ölçüsünden büyük olan denizliklerde bir ek yapılabilir. Ek 1,5 m /m. kalınlıkta lehimlenecektir.

23.16 - Çinko baca temizleme kutusu :

Kutular 12 No.lu çinkodan projesine göre yapılacaktır. Kutular duvarlarda bırakılmış baca temizleme deliklerine aynen intibak edecek ve serbestçe hareket edecek, üç kenarı en az 4 cm. kırık, ön kısmı delik ağızdan 2'şer cm. fazla olacak şekilde delik ağzını tamamen kapatan tarzda yapılacaktır.

Kapağın dış ortasında bir de tutamağı olacak, yan kısımlar, kapak kısmına usulüne göre lehimlenmiş ya da perçinlenmiş olacaktır.

23 .17 - Çinko soba deliği kapağı :

12 No’lu çinkodan projesine göre yapılacaktır. Çember kısmının soba deliği içersine en az 10 m. serbestçe girecek,çember ile kapak birbirine lehimlenecektir. Kapak kısmını dış ortasında bir de tutamağı bulunacaktır.