Patlayıcı Madde Depoları Tüzüğü

(*) 29 Eylül 1987 tarih ve 19589 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanmıştır.

Kapsam

Av ve taş barutlarının, lağım patlatmakta kullanılan patlayıcı maddelerin ve bunların fitil, kapsül, ateşleme aletleriyle malzemelerinin, nişan tüfek ve tabanca fişeklerinin, havai fişeklerinin, maytapların ve benzerlerinin, dolu veya boş av fişekleriyle bunların hazırlanmasında kullanılan, tapa, kapsül gibi av malzemesinin, av saçmasının ve av kurşunlarının, potas güherçilesinin, üretilmesi için işyeri kurulması ve işletilmesi, üretilen maddelerin ambalajlanması, taşınması, saklanması, depolanması, ithali satışı, kullanılması, yok edilmesi, denetimi, yivsiz av tüfeklerinin, hava gaz, basıncı ile çalışan ateşsiz nişan tüfek ve tabancalarının ve bunların parçalarının ithali ve alınacak güvenlik önlemlerine ilişkin usul ve esaslar bu tüzükte gösterilmiştir.

Depolamada Genel Esaslar

2. Depolama İzin Belgesi:

Bu tüzük kapsamına giren patlayıcı maddeleri kullanmak veya satmak üzere depolayacak olanların İçişleri Bakanlığından Patlayıcı madde depolama izin belgesi almaları zorunludur.

Avcılar, av malzemesi bakımından bu kayda tabi değildirler.

3. Satıcı, depolayıcı ve tüketicilerin Gruplandırılması:

İzin Belgelerinde belirtilen en yüksek miktarlara göre patlayıcı maddeleri kullanacak ve satacak olanlar üç gruba ayrılmıştır.

Birinci Grup: Parakende satıcılar, kuyucular ve az miktarda patlayıcı madde kullananlar. Bunlar depo kurmak zorunda değildirler.

İkinci Grup: İki tondan az patlayıcı madde depolayacak olan satıcılar, taş ocakları, çimento fabrikaları, küçük maden ocakları işleticileri, kanal açma, tarıma elverişli saha hazırlama işlerini yüklenenler gibi tüketiciler.

Üçüncü Grup : İki ton ve daha çok patlayıcı madde depolayacak olan satıcı ve tüketicilerle, maden işletmeleri ve stok amacıyla kurulmuş büyük dağıtım merkezleridir.

4. Depolarda Çalıştırılacak Kişiler:

Patlayıcı madde depolarında, yerel güvenlik makamlarınca bu işlerde çalıştırılmalarında sakınca görülmeyen kişiler çalıştırılır.

5. Depoların Korunması:

Patlayıcı madde depolarında, sürekli olarak, durumları silah taşıma belgesi verilmesine uygun, yeterli sayıda bekçi bulundurulması zorunludur. Bekçilere kontrol saati verilir. İdarece gerekli görülen durumlarda eğitilmiş köpek de bulundurulur.

6. Levhalar:

Depo sınırları üzerine, "TEHLİKELİ BÖLGEDİR GİRİLMEZ" levhaların konulması zorunludur. Depo içinde uygun yerlere çalışma ve güvenlik yönergeleri asılır. Stok istifleri sıra başlarına, patlayıcı maddenin, adı, cinsi ve miktarıyla üretim ve depoya giriş tarihlerini gösteren levhalar konur.

Depoların dış duvarlarına Şekil 1 deki örneğe uygun levhalar konur.

7. İstifleme ve Depolardan Dağıtım:

Patlayıcı madde ambalajları, depolarda doğrudan doğruya zemine oturtulamaz, hava akımına engel olmayacak biçimde, zeminde arasında on santimetre kadar boşluk kalmak üzere sağlam kalaslar veya bunlardan yapılmış ızgaralar üzerine üretim tarihlerine göre sıraya konularak istif edilir. Bu istiflemede, gerek geçiş yerlerinde ve gerekse istif başlarında, ambalajların etiket ve yazılarının görülebilir ve okunabilir biçimde olması, ambalajların duvara gelen taraflarında duvarla aralarında boşluk bırakılması ve istif yüksekliğinin 1.60 m. yi geçmemesi gerekir.

İstifler gruplar halinde ve aralarında geçiş boşlukları bulundurulmak suretiyle yapılır.

Patlayıcı maddeler, depolardan, üretim tarihi sırasına uyularak dağıtılır.

İstiflemede depo görevlisinin sorumluluğu altında, depo hizmetlerini bileş kişiler çalıştırılır.

8. Birlikte depolama koşulları:

Dinamitler, nitrogliserin, nitroselüloz, barutlar, kapsüller, av fişekleri ve prioteknik mamuller kesinlikle bir arada veya başka maddelerle birlikte depolanamaz. Bu patlayıcı maddelerden her biri ayrı depolara veya deponun ayrı bölümlerine konulur.

Ancak, amonyum nitrat ile dinamit, kapsül ile fitil aynı bölümde ayrı yerlerde konulabilir.

Patlayıcı madde deposu bölümlerinin arttırılması halinde Şekil 2 deki esaslar dikkate alınarak Şekil 3 deki tip projeler uygulanır.

9. Dinamit ve Kapsüllerin Depolanması:

Kartuş halinde dinamitler, depolarda, sürekli olarak ambalajlarında bulundurulur.

Sürekli ve geçici depolarda dinamit ve kapsüllerin aynı depoda birlikte bulundurulması halinde, dinamit ve kapsüllerin bulunduğu bölümlerin kapılarının ayrı olması ve bölümlerinin bitişik duvarları arasında 8 ton kapasiteye kadar depolar için en az 30 santimetre, 8 tondan 12 ton kapasiteye kadar depolar için en az 40 santimetre, 12 ton kapasiteden yukarı depolar içinse en az 50 santimetre boşluk bulunması ve ara duvar kalınlıklarının en az 9 santimetre olması zorunludur.

10. Depolarda Onarım:

Depolarda değişiklik ve onarım yapmak gerektiğinde patlayıcı maddeler depolardan uzaklaştırılır. Kalaslar üzerine düzenli biçimde yerleştirilir. Üzeri su sızdırmayan güneş ışığını geçirmeyen branda bezleri ile örtülür ve bir görevlinin gözetiminde korumaya alınır. Bu işlerin hava kararmadan bitirilip patlayıcı maddelerin depoya konulması, bu mümkün olmayacaksa patlayıcı maddelerin başaka bir depoya taşınması zorunludur.

Patlayıcı Madde Depolarının Teknik Özellikleri

11. Depoların Türleri ve Projeleri :

Yerüstü depoları, sürekli, geçici ve gezici olmak üzere üç grubu ayrılır. Projelerinin ekteki örneklere uygun olması gerekir. Örneklerdeki ve örnekler dışındaki kapasitelerde yapılacak depoların uygulama proje ve resimlerinin mevzuatın öngördüğü mercilerce onaylanması gerekir.

12. Sürekli Depolar :

Sürekli depolar yerüstü veya yer altı yapılabilir.

Yerüstü sürekli depoları olanaklar ölçüsünde, yerleşim yerlerinden uzak ve tek katlı olarak, patlama olduğunda uzaklara tehlikeli parçalar saçmayacak malzemeyle ve geniş saçaklı olarak yapılır. Ve çatılar izin merciine uygun görülen hafif ve yanmaz malzemeyle örtülür.

Depoların zemini, çivi, vida, herhangi bir yarık ve çatlak bulunmayan, düzgün, sızdırmaz, herhangi bir cismin çarpmasıyla kıvılcım çıkarmaz ve kolay temizlenir biçimde çimento şap veya mozaikle kaplanır.

Depoların duvarları, nem geçirmez bir harçla çatlaksız ve düz olarak sıvanır, açık renkte badana edilir. Pencereler çatıya yakın yükseklikte ve güneş ışınlarının doğrudan depo içine girmesini önleyecek biçimde yapılır. Havalandırma için havalandırma delikleri konur. Pencerelerde demir parmaklık bulundurulur. Havalandırma amacıyla açıldığı zaman içeriye yabancı cisimlerin girmemesi için pencerelere sağlam pirinç veya galvaniz tel kafes konur, ayrıca dış kısımlarına dışarıya açılır ve içerden mandallanabilir sağlam tahta kapaklar yapılır.

Dış kapılar, sağlam sac malzemeden yapılır, gizli kilit takılır ve kanatları dışarıya açılır. İç kapılar, ahşap olarak yapılır.

Yağmur olukları, yağmur mevsimlerinde sık sık kontrol edilerek, çalışır durumda bulundurulmaları sağlanır. Su baskınına karşı binanın etrafına kanatlar açılır.

Yeraltı sürekli depoları, maden işletmelerinde yeraltında ve ocak içinde yapılabileceği gibi, beton ve taştan sağlam duvarlı ve tavanlı üst yanları toprakla örtülerek veya bir yamaçta açılacak galeriyle girilmek suretiyle tünel biçiminde yapılabilir.

Üstü toprakla örtülü ve galeri tipi gömme depoların üzerlerindeki toprak kalınlığı, güvenlik uzaklıkları ve projelendirmeyle ilgili hususlar için aşağıdaki esaslar uygulanır. Bu depoların çıkış ağzına gerektiğinde toprak veya beton bir sütre yapılır. Su girmemesi ve nem oluşmaması için gerekli önlemler alınır. Depo içi sıcaklığının 25 dereceyi geçmesini önleyecek havalandırma düzeni ve patlama etkisini azaltmak amacıyla uygun yerlere oyun ve boşluklar yapılır.

 ÜSTÜ TOPRAKLA ÖRTÜLÜ VE GALERİ TİPİ GÖMME DEPOLARIN ÖZELLİKLERİ

A) Üstü toprakla örtülü ve gömme depolar için toprak kalınlığına ilişkin formüller ve tüzük kapsamına giren patlayıcı maddeler için geçerli olmak üzere aşağıda gösterilmiştir.

I - Gömme depolarda bir depo hücresi ile komşu diğer bir galeri arasında toprak kalınlığı :

10, 75.k = G..x³ (x) = Hücre ile komşu galeri arasındaki metre cinsinden uzaklık

II- Patlayıcı madde ambalajlarının istifleme kurallarına uyulmak koşuluyla toplu olarak depolanması halinde depo üstünde bulunması gereken toprak kalınlığı : 8.k. = g.(y + 1 ) ³

III - Patlayıcı madde ambalajlarının, istifleme kurallarına uyulmak koşuluyla bir galeriye boylamasına sıralanma halinde, depo üstünde bulunması gereken toprak kalınlığı :

3

8.k = ( ------ z + 1) ³

2

z = Depo üstünde bulunması gereken metre cinsinden toprak kalınlığı

 

IV - Bir gömme depoda sandıkların konulacağı galerinin uzunluğu : L = 3.y

(L) = Galerinin metre cinsinden uzunluğu

(y) = II. Formülle elde edilen değer

Formüllerdeki :

K = Depoya konulacak patlayıcı maddenin kilogram cinsinden miktarını,

g = Arazinin cinsine göre :

Hafif toprak için g = 1.25

Adi toprak için g = 1.50

Kuvvetli kum için g = 1.75

Taşla karışık toprak için g = 2.00

Fazla killi toprak için g = 2.25

Kaya için g = 3.00

Depo inşaatının beton olması halinde g = 2.50

Depo İnşaatının betonarme olması halinde g = 3.00

katsayısını göstermektedir.

 

MUHTELİF MİKTARLAR VE (g) LER İÇİN (x,y,z,L) nin HESAPLANMIŞ DEĞERLERİ

Depoya konulacak patlayıcı madde : k (kg)

 

	(g)	5.000	10.000	15.000	20.000	30.000	40.000	50.000
(x)	2.25	29.00	36.50	41.50	46.00	52.50	58.00	62.00
	2.50	28.00	35.00	40.50	44.50	50.50	50.00	60.00
	3.00	26.50	33.00	38.00	41.50	47.50	52.50	56.50
(y)
	2.25	25.50	32.00	37.00	40.50	46.50	51.50	55.50
	2.50	24.50	31.00	35.50	39.00	45.00	49.50	53.50
	3.00	23.00	29.00	33.50	37.00	42.00	46.50	50.00
(z)
	2.25	17.00	21.50	24.50	27.00	31.00	34.50	37.00
	2.50	16.50	21.00	24.00	26.00	30.00	33.00	36.00
	3.00	15.50	19.90	22.50	24.50	28.50	31.00	33.50
(L)
	2.25	75.50	96.00	110.00	121.50	139.50	154.00	166.00
	2.50	72.50	92.50	106.00	117.00	134.50	148.50	160.00
	3.00	68.50	87.00	100.00	110.00	126.50	139.50	150.50

B) Bir gömme depoda (II) numaralı formüle göre bulunacak toprak kalınlığı ulaşıncaya kadar giriş galerisi açılır. Depo hücresi, giriş galerisi sonucunda buna dik olarak (IV) numaralı formüle göre bulunacak (L) uzunluğunda galeri açılarak yapılır.

Giriş galerisi uzunluğu (III) numaralı formüle bulunacak toprak kalınlığından (z) az olmayacaktır.

Depo hücresine 200 kilogramdan çok patlayıcı madde konulacaksa hücre galerisi karşısına 3 metre uzunlukta patlamaya karşı bir galeri açılır.

C) Üstü toprakla örtülü veya gömme deponun giriş ağzına 2 metre uzaklıkta 3 metre uzunluğunda hücre biçiminde bir siper yapılacaktır. Bu siperin etrafı, yüksekliği ve genişliği depo giriş ağzı alanının iki katı olarak toprakla örtülür.

D) Üstü toprakla örtülü ve gömme deponun galerileri genel ulaşım yollarından en az 20 metre, oturulan binalarda içinde çalışılan tesis ve fabrikalardan en az 50 metre uzaklıkta olacaktır.

13. Geçici Depolar:

Geçici depolar, üç yıla kadar süren geçici işler için yapılabilir. Bu süre içinde işin tamamlanmaması halinde geçici depolama izin belgesinin süresi bir yıl uzatılabilir. Geçici depolarda dayanıklı ve yanmaz tipte prefabrik yapı elemanları kullanılabilir. Ancak, prefabrik yapı elemanlarıyla yapılan depolarda, işçilerin geliş ve gidişlerinde güvenliği sağlamak amacıyla depo yakınında koruyucu sütreler yapılması zorunludur. Bu gibi depoların kapı ve yan duvarları birbirine geçme veya bindirmeli olarak sağlam yapılır ve çatılar izin merciine uygun görülen hafif ve yanmaz malzemeyle örtülür. Döşemeler yerüstü sürekli depolarda olduğu gibi yapılır.

Geçici depoların projeleri sürekli depoların projeleri gibi olur.

Bu depolarda en çok altı tona kadar patlayıcı madde depolanabilir.

14. Gezici Depolar :

Gezici depolarda, en çok iki ton patlayıcı madde bulundurulabilir. Ancak, sismik araştırmalarda kullanılmak üzere, yalnız sismik dinamit için, ihtiyacın Petrol İş Genel Müdürlüğünce belgelenmiş olması koşuluyla en çok on tonluk gezici depoya izin verilebilir.

Gezici depoların yerleştirilmesinde çevre güvenliğinin tehlikeye düşmemesine dikkat edilir.

Gezici depolar patlayıcı madde taşınmasında kullanılamaz.

15. Depolarda Ortak Teknik Özellikler :

Sürekli, geçici ve gezici depolarda aşağıdaki teknik özellikler bulunur ;

A) Bina içinde zeminden çatıya kadar yapılan bacalar ve bunlara açılan havalandırma delikleriyle depoların havalandırılmaları sağlanır. Baca delikleri, kuş, fare gibi hayvanların ve böceklerin girmesine engel olabilecek bakış veya pirinç tel kafeslerle örtülür.

B)Depolar mevzuatın öngördüğü paratoner sistemiyle donatılır. Paratonerler veya çabuklarla yer arasında tam bir iletkenliğin bulunup bulunmadığının ve iletkenlerin depo duvarlarından ve çatıdan izole edilmiş olup olmadığının araştırılması ve arızalarının giderilmesi için her yıl yağmur ve dolu mevsiminden önce kontrol edilir.

C) Depo Kapılarına ve girişte duvarların yanına, statik elektriğe karşı topraklanmış pirinç, bakır veya alüminyum levhalar konur.

D) Aydınlatma tesisatı, yalıtılmış tipteki armatürlerle ve bu konudaki mevzuata uygun olarak yapılır.

E) Yerüstü depolarının çevresinde Şekil 4' e uygun olarak yapılacak sütrelerde kullanılacak toprakta taş parçaları bulunmaz, sütrenin iç tarafının eğimi toprak yığınının elverdiği derecede dik olur. Toprak sütrenin üzeri çimlendirilir veya bodur ağaçlarla ağaçlandırılır. Sütrenin tabanı depo binasına 1.5 metre uzaktan başlar Sütreler depo çatısının en üst noktasından en az bir metre daha yüksek ve sütrenin üstü de en az 1 metre genişlikte olur. Sütre, depo binasını tamamen çevreliyorsa geçiş için uygun giriş yerleri ve tüneller açılır. Patlayıcı madde depoları için toprak sütre yerine, üst genişliği 50 santimetreden az olmayan, depo çatısının en üst noktasından en az 1 metre daha yüksek taş veya üst genişliği 25 santimetre olan beton duvar yapılabilir.

Depo engebeli arazide kurulmuş ve etrafında sütre görevini yapacak yüksek tümsekler varsa, toprak taş veya beton sütrenin yalnız tehlike gösteren yana yapılmasıyla yetinilir.

F) Stok miktarı 5 000 kg.a kadar olan depolarda en az 50 metre, 5 000 kg dahil daha çok patlayıcı madde stoklanmış depolarda ise en az 100 metre uzaklıkta tel örgü çekilir veya denetim makamlarınca gerek görülürse duvar yapılır.

G) Patlayıcı madde depolarının yapımında aşağıda gösterilen en az güvenlik uzaklıklarına uyulması zorunludur.

 

PATLAYICI MADDE İŞYERLERİNİN VE DEPOLARININ ÇEVREYE OLAN GÜVENLİK UZAKLIKLARI ÇİZELGESİ

 Toplam Patlayıcı madde Miktarları (kg)

	50	100	200	400	600	800	1000	2000	5000	10000	20000	30000	40000	50000
Patlayıcı ve yanıcı Madde Depoları, Demiryolu, deniz, göl, ırmak, iskele ve limanları	40	50	60	75	85	100	250	325	425	550	675	775	850	925
Köy ve orman yol ları, Madenlere ait özel kara, deniz ve su yolları	8	10	12	15	17	20	50	65	85	110	135	155	170	185
Okul, Hastane, ma- bet, kışla, Cezaevi, tiyatro, sinema, Pazar yeri resmi ve özel İşyerleri, sanayi ve tarım tesisleri, hava alanları,konut, fırın ve çarşı v.b. gibi	80	100	120	150	170	200	500	650	850	1100	1350	1550	1700	1850
Binaları ile birbir-lerine patlayıcı madde depoları	8	10	12	15	17	20	50	65	85	110	135	155	170	185

NOT : A) Doğal veya yapay sütre varsa yukarıdaki uzaklıklar yarıya indirilebilir.

B) Cetvelde yer almayan miktarlardaki patlayıcı maddeler için en az güvenlik uzaklıkları ;

S = f . Ö ³ M formülüne göre hesaplanır. Bu formülde (S) metre olarak uzaklık, (M) kilogram olarak toplam patlayıcı madde miktarı, (f) ise çevreye ve patlayıcı madde miktarına göre değişen bir katsayıdır. Hesaplamada ; (f)

1. sıra için : M < 1 000 Kg.da f = 10, M > 1 000 Kg.da f = 25

2. sıra için M < 1 000 Kg.da f = 2, M > 1 000 Kg.da f = 5

3. sıra için M < 1 000 Kg.da f = 20, M > 1 000 Kg.da f = 50

4. sıra için M < 1 000 Kg.da f = 2, M > 1 000 Kg.da f = 5 alınır.

C) 2 000 Kg. dan daha düşük miktarlar için de yine en az 2 000 kg.lık depo kullanılır. 2 000 kg. dan daha düşük kapasitede depo yapılamaz

D) Üstü toprakla örtülü ve galeri tipi göme depolar için güvenlik uzaklıkları madde 12 de verilmiştir.

E) Bu cetvelde belirtilen patlayıcı madde miktarları, birbirine olan en az güvenlik uzaklıkları söz konusu edilen her iki depo veya işyerindeki toplam patlayıcı maddeyi ifade etmektedir.

F) Güvenlik uzaklıkları yönünden burada yer almayan konularda öteki mevzuat hükümleri uygulanır.

Depolamayla İlgili Güvenlik Önlemleri

16. Sorumluluk :

Bütün depo hizmetleri depo görevlisinin sorumluluğu altında yürütülür.

17. Güvenlik Makamlarına Bildirme :

Patlayıcı madde depoları sınırlarından izinsiz içeriye girenler, depo bekçileri tarafından en kısa zamanda güvenlik makamlarına bildirilir.

18. Yangına Karşı Önlemler :

Depo yakınında kuru ot, saman, kağıt, benzin, gaz, ispirto, mazot gibi kendi kendine veya herhangi bir etkiyle kolayca tutuşabilecek maddelerin bulundurulması yasaktır. Depo binalarının çevresi 50 metre kadar kuru otlardan temizlenir.

Depo binaları dışındaki bir yangın söndürmek için tüzük gereğince önlemler alınır.

Depo ile ilgili personel, depo dışında yangın söndürme eğitimi yaptırılarak yetiştirilir.

Depoların bulunduğu sahanın ana kapısından içeri gireceklerin, üzerinde bulunan kibrit, çakmak gibi ateş meydana getirici maddelerle sigara, pipo ve bütün madeni eşya görevliler tarafından alıkonulur. Patlayıcı madde depolarında bu tür yanıcı ve ateşleyici maddelerle girilemez.

19. Miktar Sınırlaması :

Depolarda, izin belgesinde yazılı olandan çok patlayıcı madde bulundurulmaz.

20. Gece Çalışma Yasağı :

Depolara patlayıcı madde konulması veya alınması gündüzleri yapılır.

Zorunlu hallerde, sabit elektrik tesisatı, pilli el lambaları veya akümülatörlü lambalar kullanılması koşuluyla gece çalışması yapılabilir. Açık alevle aydınlatma yapılması yasaktır.

21. Depo Görevlileri :

Depo içi sürekli hizmetler, patlayıcı maddeler konusunda eğitilmiş ve yeterli deneyimi ve depolardan çıkarılacak olanlara da yine depo kapısından alabilirler.

22. Depo Temizliği :

Depoların içinin temiz bulundurulmasına özel gösterilir. Sandık, varil, kutu gibi ambalajlar ve alet edevat ve benzeri diğer yabancı maddelerin depoda bulundurulması yasaktır.

23. Statik Elektrik için Önlemler :

Depoya çivili ayakkabılarla girilmez ve içeride çivisiz özel ayakkabı giyilir. Ayrıca depo görevlileri naylon, orlon, perlon gibi statik elektrik oluşturabilen giysileri kullanamazlar.

24. Depo İçinde Yapılamayacak İşler :

Galeri tipi gömme depoların depo hücresi ile diğer depoların içinde, ambalajların onarımı, çivilenmesi, açılması ve patlayıcı maddelerin ambalajlarından çıkarılarak aktarılması gibi işlere kesinlikle izin verilmez. Bu işler ancak depo dışında, gereken güvenlik önlemleri alınmış özel bir yerde yapılır.

25. Ambalajların Açılması ve Düzeni :

İçinde patlayıcı madde bulunan ambalajları açmada, bakır, pirinç ve alüminyum gibi yumuşak malzemeden yapılmış aletler kullanılır.

Depolardaki patlayıcı madde ambalajları yere atılmaz, sürüklenerek çekilmez, etrafa çarptırılmaz ve bunların düşürülmemelerine dikkat edilir.

Kullanma ve Güvenlik Önlemleri

26. Ateşleyici Yeterlik Belgesi :

Patlayıcı maddelerin ateşlenmesinde görev alacak kişilerin, ateşleyici yeterlik belgesi almaları zorunludur. Ateşleyici yeterlik belgesi, yapılacak sınavda yeterli bilgi ve deneyime sahip oldukları anlaşılan ve yaptırılacak soruşturmaya göre durumu uygun bulunanlara valiliklerce verilir.

Sınav kuralları, valiliklerce, bu konuda teknik bilgiye sahip üç kişiden oluşturulur. Üyelerden birinin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı maden mühendisi iş müfettişi olması zorunludur.

Ateşleyici yeterlik belgesinde, belge sahibinin kimliği, kullanabileceği patlayıcı maddelerle yerler ve işkolları belirtilir.

27. Ateşlemede Güvenlik Önlemleri :

Lağım delikleri ancak ateşlenecekleri zaman doldurulur. Kartuşlar biçimde bozulmadan, oldukları gibi kullanılır ve lağım deliklerine zorlu sokulmaz.

Dinamit kapsülleri kartuşları kullanılacağı zaman takılır. Elektrikle ateşlemede ateşlemeden önce ateşleme makinesi ve elektrikli kapsül devresi gözle kontrol edilir.

Patlamayan bir lağım bulunursa veya bundan kuşku duyulursa fitille ateşlemeden en az bir saat, elektrikle ateşlemeden beş dakika geçmeden iş alanına hiç kimse giremez. Patlamamış patlayıcı madde artıkları, bir nezaretçinin sorumluluğu altında, olanak varsa, o lağımı delen usta tarafından, patlamamış lağım deliğinin en az 30 cm. yakınında, ona paralel başka bir delik delinip doldurularak ateşlenir.

Delinme, doldurulma, ateşleme ve pasanın kaldırılması sırasında, çalışma alanında, görevlilerden başkasının bulunması yasaktır.

Ateşleyici, lağım deliğinde kalan patlamamış patlayıcı maddeleri zararsız hale sokamazsa, çalışmayı durdurur; kendisinden sonraki vardiye ateşleyicisine durumu bildirerek işi teslim eder ve nezaretçiye gerekli bilgiyi bizzat veriri.

Patlamamış kartuş ve kapsüller bulunması olasılığına karşı, pasalar elle kaldırılır ve kartuş ve kapsüller aranır, kürek, kazma ve benzeri aletler kullanılmaz.

28. Kullanma Talimatı Bulundurma Zorunluluğu :

Şenlik, işaret ve donanma fişeklerinin atış ve kullanma talimatı, üretici kuruluş tarafından ambalajlarına konur.

29. Uygulanacak Diğer Hükümler :

Bu tüzük kapsamına giren patlayıcı maddelerin kullanılmasında, bu tüzükte hüküm bulunmayan hallerde Maden ve Taş Ocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzüğün ilgili maddeleri uygulanır. Ancak sözü edilen maddelerle diğer bakanlıklara verilmiş olan yetkiler, maden ve taş ocakları işletmeleriyle tünel yapımı dışındaki yerlerde İçişleri Bakanlığı tarafından kullanılır.

30. Kaldırılan Hükümler :

Bakanlar Kurulunun 18. 5. 1956 günlü ve 4/7310 sayılı kararıyla yürürlüğe konulan Barut ve Patlayıcı Maddelerle Silah ve Teferruatının ve av Malzemesinin Sureti Murakabesine Dair Tüzük ile bu tüzüğün bazı maddelerinin değiştirilmesine ilişkin Bakanlar kurulunun 8. 5. 1963 günlü ve 31. 7. 1980 günlü ve 8/1391 sayılı kararıyla yürürlüğe konulan Tüzükler yürürlükten kaldırılmıştır.

31. Yürürlük :

6551 Sayılı Barut ve patlayıcı maddelerle Silah ve Teferruatı ve Av Malzemesinin İnhisardan Çıkarılması Hakkında Kanunun 2. Maddesine göre hazırlanmış ve Danıştay' ca incelenmiş olan bu tüzük hükümleri Resmi Gazete' de yayımı gününde yürürlüğe girer.

32. Yürütme :

Bu Tüzük hükümlerini Bakanlar Kurul yürütür.